dispono
Apariencia
| dispono | |
| clásico (AFI) | /diˈspoː.noː/ |
| eclesiástico (AFI) | /diˈspo.no/ |
| silabación | di-spō-nō |
| acentuación | llana |
| longitud silábica | trisílaba |
| rimas | o.no, oː.noː |
Etimología
[editar]Verbo transitivo
[editar]- 1
- Poner (colocar, situar, etc.) distribuyendo aquí y allí, en distintos lugares.[1]
- 2
- Plantar, trasplantar.[1]
- 3
- Poner en orden y/o lugar apropiado, disponer, exponer, ordenar, organizar.[1]
- 4
- Distribuir, repartir.[1]
- 5
- Estacionar, posicionar, apostar2, disponer (en posiciones estratégicas).[1]
- 6
- Administrar, dirigir.[1]
- 7
- Mandar, ordenar, prescribir, decretar, disponer.[1]
Conjugación
[editar]Conjugación de dispōnō, dispōnere, disposuī, dispositum (tercera conjugación, regular) [▲▼]
| Formas no personales (verboides) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Infinitivo activo | dispōnere, disposuisse | |||||
| Infinitivo pasivo | dispōnī | |||||
| Participio activo | dispōnēns, dispositūrus | |||||
| Participio pasivo | dispōnendus, dispositus | |||||
| Gerundio | dispōnendī, dispōnendō, dispōnendum | |||||
| Supino | dispositum, dispositū | |||||
| Formas personales | ||||||
| Modo indicativo | ||||||
| ego | tū | is, ea, id | nōs | vōs | eī, eae, ea | |
| Presente | ego dispōnō | tū dispōnis | is, ea, id dispōnit | nōs dispōnimus | vōs dispōnitis | eī, eae, ea dispōnunt |
| Pretérito imperfecto | ego dispōnēbam | tū dispōnēbās | is, ea, id dispōnēbat | nōs dispōnēbāmus | vōs dispōnēbātis | eī, eae, ea dispōnēbant |
| Futuro | ego dispōnam | tū dispōnēs | is, ea, id dispōnēt | nōs dispōnēmus | vōs dispōnētis | eī, eae, ea dispōnent |
| Pretérito perfecto | ego disposuī | tū disposuistī | is, ea, id disposuit | nōs disposuimus | vōs disposuistis | eī, eae, ea disposuērunt, disposuēre |
| Pretérito pluscuamperfecto | ego disposueram | tū disposuerās | is, ea, id disposuerat | nōs disposuerāmus | vōs disposuerātis | eī, eae, ea disposuerant |
| Futuro perfecto | ego disposuerō | tū disposueris | is, ea, id disposuerit | nōs disposuerimus | vōs disposueritis | eī, eae, ea disposuerint |
| Presente pasivo | ego dispōnor | tū dispōneris, dispōnere | is, ea, id dispōnitur | nōs dispōnimur | vōs dispōniminī | eī, eae, ea dispōnuntur |
| Pretérito imperfecto pasivo | ego dispōnēbar | tū dispōnēbāris, dispōnēbāre | is, ea, id dispōnēbātur | nōs dispōnēbāmur | vōs dispōnēbāminī | eī, eae, ea dispōnēbantur |
| Futuro pasivo | ego dispōnar | tū dispōnēris, dispōnēre | is, ea, id dispōnētur | nōs dispōnēmur | vōs dispōnēminī | eī, eae, ea dispōnentur |
| Modo subjuntivo | ||||||
| ut ego | ut tū | ut is, ut ea, ut id | ut nōs | ut vōs | ut eī, ut eae, ut ea | |
| Presente | ut ego dispōnam | ut tū dispōnās | ut is, ut ea, ut id dispōnat | ut nōs dispōnāmus | ut vōs dispōnātis | ut eī, ut eae, ut ea dispōnant |
| Pretérito imperfecto | ut ego dispōnerem | ut tū dispōnerēs | ut is, ut ea, ut id dispōneret | ut nōs dispōnerēmus | ut vōs dispōnerētis | ut eī, ut eae, ut ea dispōnerent |
| Pretérito perfecto | ut ego disposuerim | ut tū disposuerīs | ut is, ut ea, ut id disposuerit | ut nōs disposuerīmus | ut vōs disposuerītis | ut eī, ut eae, ut ea disposuerint |
| Pretérito pluscuamperfecto | ut ego disposuissem | ut tū disposuissēs | ut is, ut ea, ut id disposuisset | ut nōs disposuissēmus | ut vōs disposuissētis | ut eī, ut eae, ut ea disposuissent |
| Presente pasivo | ut ego dispōnar | ut tū dispōnāris, dispōnāre | ut is, ut ea, ut id dispōnātur | ut nōs dispōnāmur | ut vōs dispōnāminī | ut eī, ut eae, ut ea dispōnantur |
| Pretérito imperfecto pasivo | ut ego dispōnerer | ut tū dispōnerēris, dispōnerēre | ut is, ut ea, ut id dispōnerētur | ut nōs dispōnerēmur | ut vōs dispōnerēminī | ut eī, ut eae, ut ea dispōnerentur |
| Modo imperativo | ||||||
| ― | (tū) | (is, ea, id) | ― | (vōs) | (eī, eae, ea) | |
| Presente | ― ― | (tū) dispōne | (is, ea, id) ― | ― ― | (vōs) dispōnite | (eī, eae, ea) ― |
| Futuro | ― ― | (tū) dispōnitō | (is, ea, id) dispōnitō | ― ― | (vōs) dispōnitōte | (eī, eae, ea) dispōnuntō |
| Presente pasivo | ― ― | (tū) dispōnere | (is, ea, id) ― | ― ― | (vōs) dispōniminī | (eī, eae, ea) ― |
| Futuro pasivo | ― ― | (tū) dispōnitor | (is, ea, id) dispōnitor | ― ― | (vōs) ― | (eī, eae, ea) dispōnuntor |
| Leyenda: † arcaico, x no normativo, ■ cambio ortográfico, ■ irregularidad | ||||||
Descendientes
[editar]Descendientes [▲▼]
- Asturiano: disponer (ast).
- Castellano antiguo: disponer.
- Catalán: disposar (ca).
- Catalán antiguo: disposar.
- Dálmata: desponar.
- Español: disponer.
- Francés: disposer (fr).
- Francés antiguo: despondre.
- Francés medio: disposer; dispouser.
- Friulano: disponi (fur).
- Galaicoportugués: despõer.
- Gallego: dispoñer (gl); dispor (gl).
- Inglés: dispose (en).
- Italiano: disporre (it).
- Judeoespañol: dispozar (lad).
- Occitano: despónder (oc); despondre (oc).
- Portugués: dispor (pt).
- Provenzal antiguo: desponer; despondre.
- Rumano: despune (ro); dispune (ro).
- Sardo: dispòniri (sc).