duco

Latín

duco
clásico (AFI)	/ˈduː.koː/
eclesiástico (AFI)	/ˈdu.ko/
silabación	dū-cō
acentuación	llana
longitud silábica	bisílaba
rimas	u.ko, uː.koː

Etimología

Del protoitálico *doukō y este del protoindoeuropeo *dewk-. Compárese ducado, ducto, duque y, para cognados, el tocario A tsäk-, el protogermánico *tugōnan, *teuhanan (gótico 𐍄𐌹𐌿𐌷𐌰𐌽 (tiuhan), nórdico antiguo toga, alemán antiguo zogon, zaum (moderno Zaum; también danés tømme, islandés taumr, noruego taum, sueco töm), inglés antiguo togian (moderno tow, tug), team (moderno team)).

Verbo transitivo

1

Llevar.

2

Conducir, guiar o encaminar.

Ejemplo:
fata volentem ducunt, nolentem trahunt.Séneca. Cartas a Lucilio. Editorial: Editorial Ariel. 18 ene 2018. ISBN: 9788434427426.

3

Tirar, jalar.

4

Desposar, tomar en matrimonio.

Uso: dícese sólo del varón, compárese el correlato femenino nubere

5 Milicia

Guiar, conducir, comandar, capitanear.

6 Milicia

Marchar una tropa.

7

Liderar.

8

Hacer, producir, formar, pergeñar.

9

Deducir, razonar, derivar.

10

Persuadir, convencer.

11

Pasar el tiempo.

12 Economía

Calcular, computar.

13

Considerar, juzgar, estimar.

14

Timar, estafar.

Conjugación

Conjugación de dūcō, dūcere, dūxī, ductum (tercera conjugación, irregular) [▲▼]

Formas no personales (verboides)
Infinitivo activo	dūcere, dūxisse
Infinitivo pasivo	dūcī
Participio activo	dūcēns, ductūrus
Participio pasivo	dūcendus, ductus
Gerundio	dūcendī, dūcendō, dūcendum
Supino	ductum, ductū
Formas personales
Modo indicativo
	ego	tū	is, ea, id	nōs	vōs	eī, eae, ea
Presente	ego dūcō	tū dūcis	is, ea, id dūcit	nōs dūcimus	vōs dūcitis	eī, eae, ea dūcunt
Pretérito imperfecto	ego dūcēbam	tū dūcēbās	is, ea, id dūcēbat	nōs dūcēbāmus	vōs dūcēbātis	eī, eae, ea dūcēbant
Futuro	ego dūcam	tū dūcēs	is, ea, id dūcēt	nōs dūcēmus	vōs dūcētis	eī, eae, ea dūcent
Pretérito perfecto	ego dūxī	tū dūxistī	is, ea, id dūxit	nōs dūximus	vōs dūxistis	eī, eae, ea dūxērunt, dūxēre
Pretérito pluscuamperfecto	ego dūxeram	tū dūxerās	is, ea, id dūxerat	nōs dūxerāmus	vōs dūxerātis	eī, eae, ea dūxerant
Futuro perfecto	ego dūxerō	tū dūxeris	is, ea, id dūxerit	nōs dūxerimus	vōs dūxeritis	eī, eae, ea dūxerint
Presente pasivo	ego dūcor	tū dūceris, dūcere	is, ea, id dūcitur	nōs dūcimur	vōs dūciminī	eī, eae, ea dūcuntur
Pretérito imperfecto pasivo	ego dūcēbar	tū dūcēbāris, dūcēbāre	is, ea, id dūcēbātur	nōs dūcēbāmur	vōs dūcēbāminī	eī, eae, ea dūcēbantur
Futuro pasivo	ego dūcar	tū dūcēris, dūcēre	is, ea, id dūcētur	nōs dūcēmur	vōs dūcēminī	eī, eae, ea dūcentur
Modo subjuntivo
	ut ego	ut tū	ut is, ut ea, ut id	ut nōs	ut vōs	ut eī, ut eae, ut ea
Presente	ut ego dūcam	ut tū dūcās	ut is, ut ea, ut id dūcat	ut nōs dūcāmus	ut vōs dūcātis	ut eī, ut eae, ut ea dūcant
Pretérito imperfecto	ut ego dūcerem	ut tū dūcerēs	ut is, ut ea, ut id dūceret	ut nōs dūcerēmus	ut vōs dūcerētis	ut eī, ut eae, ut ea dūcerent
Pretérito perfecto	ut ego dūxerim	ut tū dūxerīs	ut is, ut ea, ut id dūxerit	ut nōs dūxerīmus	ut vōs dūxerītis	ut eī, ut eae, ut ea dūxerint
Pretérito pluscuamperfecto	ut ego dūxissem	ut tū dūxissēs	ut is, ut ea, ut id dūxisset	ut nōs dūxissēmus	ut vōs dūxissētis	ut eī, ut eae, ut ea dūxissent
Presente pasivo	ut ego dūcar	ut tū dūcāris, dūcāre	ut is, ut ea, ut id dūcātur	ut nōs dūcāmur	ut vōs dūcāminī	ut eī, ut eae, ut ea dūcantur
Pretérito imperfecto pasivo	ut ego dūcerer	ut tū dūcerēris, dūcerēre	ut is, ut ea, ut id dūcerētur	ut nōs dūcerēmur	ut vōs dūcerēminī	ut eī, ut eae, ut ea dūcerentur
Modo imperativo
	―	(tū)	(is, ea, id)	―	(vōs)	(eī, eae, ea)
Presente	― ―	(tū) dūc, dūce	(is, ea, id) ―	― ―	(vōs) dūcite	(eī, eae, ea) ―
Futuro	― ―	(tū) dūcitō	(is, ea, id) dūcitō	― ―	(vōs) dūcitōte	(eī, eae, ea) dūcuntō
Presente pasivo	― ―	(tū) dūcere	(is, ea, id) ―	― ―	(vōs) dūciminī	(eī, eae, ea) ―
Futuro pasivo	― ―	(tū) dūcitor	(is, ea, id) dūcitor	― ―	(vōs) ―	(eī, eae, ea) dūcuntor
Leyenda: † arcaico, x no normativo, ■ cambio ortográfico, ■ irregularidad

Locuciones

Locuciones con «ducere» [▲▼]

Descendientes

descendientes [▲▼]

Arrumano: ducu ^(rup)
Castellano antiguo: duzir ^(osp)
Catalán: dur ^(ca)
Francés antiguo: duire ^(fro)
Italiano: ducere ^(it)
Rumano: duce ^(ro)

Véase también

dux

Referencias y notas