kʼíintal
Apariencia
| kʼíintal | |
| conservador (AFI) | /kʼíːn.tal/ |
| reducido (AFI) | /kʼíːn.tah/ |
| silabación | kʼíin-tal |
| longitud silábica | bisílaba |
| grafías alternativas | k'íintal |
| rimas | al, ah |
Etimología
[editar]Si puedes, incorpórala: ver cómo.
Verbo intransitivo
[editar]Conjugación
[editar]Conjugación de kʼíintal (intransitivo, denominal/deadjetival, regular) [▲▼]
| Formas no personales (verboides) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Infinitivo | kʼíintal | |||||
| Formas personales | ||||||
| (teen) | (teech) | (letiʼ) | (toʼon) | (teʼex) | (letiʼob) | |
| Indicativo incompletivo | (teen) kin kʼíintal | (teech) ka kʼíintal | (letiʼ) ku kʼíintal | (toʼon) k kʼíintal, kin kʼíintaloʼonOTE | (teʼex) ka kʼíintaleʼex | (letiʼob) ku kʼíintaloʼob |
| Indicativo completivo | (teen) (j)kʼíinchajen | (teech) (j)kʼíinchajech | (letiʼ) (j)kʼíinchajij* | (toʼon) (j)kʼíinchajoʼon | (teʼex) (j)kʼíinchajeʼex | (letiʼob) (j)kʼíinchajoʼob |
| Indicativo resultativo | (teen) kʼíinchajaʼanen | (teech) kʼíinchajaʼanech | (letiʼ) kʼíinchajaʼan | (toʼon) kʼíinchajaʼanoʼon | (teʼex) kʼíinchajaʼaneʼex | (letiʼob) kʼíinchajaʼanoʼob |
| Subjuntivo | (teen) kʼíinchajaken | (teech) kʼíinchajakech | (letiʼ) kʼíinchajak | (toʼon) kʼíinchajakoʼon | (teʼex) kʼíinchajakeʼex | (letiʼob) kʼíinchajakoʼob |
| Como verbo intransitivo denominal/deadjetival, kʼíintal CARECE de imperativo | ||||||
| Leyenda: † arcaico, x no normativo, ■ cambio ortográfico, ■ irregularidad, OTE: forma usada en el oriente de Yucatán y centro de Quintana Roo, COL: coloquial, * los sufijos -ej/-ij se eliminan en posición no terminal. | ||||||
Véase también
[editar]Referencias y notas
[editar]- ↑ Shigeto Yoshida. «K’ÍIN.TAL» en Diccionario de la conjugación de verbos en el maya yucateco actual. Página 40. Editorial: Tohoku University. Sendai, 2009.