oks

Maya yucateco

oks
pronunciación (AFI)	/ʔoks/
silabación	oks
longitud silábica	monosílaba
rima	oks

Etimología

De ok(ol) y el sufijo -s.

Verbo transitivo

1

Meter, introducir.

• Antónimo: jóokʼs

Conjugación

Conjugación de oks (oksik, oksaʼal)  (transitivo, tipo 1, regular) [▲▼]

Formas no personales (verboides)
Infinitivo	oksik
Participio pasivo	oksbil
Formas personales
Voz activa
	(teen)	(teech)	(letiʼ)	(toʼon)	(teʼex)	(letiʼob)
Indicativo incompletivo	(teen) kin woksik	(teech) ka woksik	(letiʼ) ku yoksik	(toʼon) k oksik, kin woksikoʼonOTE	(teʼex) ka woksikeʼex	(letiʼob) ku yoksikoʼob
Indicativo completivo	(teen) tin woksaj	(teech) ta woksaj	(letiʼ) tu yoksaj	(toʼon) t(k) oksaj, tin woksajoʼonOTE, tin woksoʼonOTE/COL	(teʼex) ta woksajeʼex, ta wokseʼexCOL	(letiʼob) tu yoksajoʼob, tu yoksoʼobCOL
Indicativo resultativo	(teen) in woksmaj	(teech) a woksmaj	(letiʼ) u yoksmaj	(toʼon) k oksmaj, in woksmajoʼonOTE, in woksmoʼonOTE/COL	(teʼex) a woksmajeʼex, a woksmeʼexCOL	(letiʼob) u yoksmajoʼob, u yoksmoʼobCOL
Subjuntivo	(teen) in woksej*	(teech) a woksej*	(letiʼ) u yoksej*	(toʼon) k oksej*, in woksoʼonOTE	(teʼex) a wokseʼex	(letiʼob) u yoksoʼob
Imperativo	(teen) ―	(teech) oksej*	(letiʼ) ―	(toʼon) ―	(teʼex) okseʼex	(letiʼob) ―
Voz pasiva
	(teen)	(teech)	(letiʼ)	(toʼon)	(teʼex)	(letiʼob)
Indicativo incompletivo	(teen) kin woksaʼal	(teech) ka woksaʼal	(letiʼ) ku yoksaʼal	(toʼon) k oksaʼal, kin woksaʼaloʼonOTE	(teʼex) ka woksaʼaleʼex	(letiʼob) ku yoksaʼaloʼob
Indicativo completivo	(teen) (j-)oksaʼaben	(teech) (j-)oksaʼabech	(letiʼ) (j-)oksaʼabij*	(toʼon) (j-)oksaʼaboʼon	(teʼex) (j-)oksaʼabeʼex	(letiʼob) (j-)oksaʼaboʼob
Indicativo resultativo	(teen) oksaʼanen	(teech) oksaʼanech	(letiʼ) oksaʼan	(toʼon) oksaʼanoʼon	(teʼex) oksaʼaneʼex	(letiʼob) oksaʼanoʼob
Subjuntivo	(teen) oksaʼaken	(teech) oksaʼakech	(letiʼ) oksaʼak	(toʼon) oksaʼakoʼon	(teʼex) oksaʼakeʼex	(letiʼob) oksaʼakoʼob
Leyenda: † arcaico, x no normativo, ■ cambio ortográfico, ■ irregularidad, OTE: forma usada en el oriente de Yucatán y centro de Quintana Roo, COL: coloquial, * los sufijos -ej/-ij se eliminan en posición no terminal.

Véase también

• okol