Ir al contenido

roncar

De Wikcionario, el diccionario libre
icono de desambiguación Entradas similares:  ronçar
roncar
pronunciación (AFI) [rõŋˈkaɾ]
silabación ron-car
acentuación aguda
longitud silábica bisílaba
rima

Etimología 1

[editar]

Del latín rhonchāre, y este del latín rhonchus, del griego antiguo ῥέγχος.

Verbo intransitivo

[editar]
1
Producir un ruido específico, grave y áspero, con la garganta y las fosas nasales con la respiración y durante el sueño.
  • Ejemplo: Acuéstate de lado, ¿sí? Es que cuando roncas no puedo dormir.
2
Por extensión la generación por animales o cosas de un ruido grave, desagradable, áspero y prolongado.
  • Ejemplo: El mar roncaba.

Locuciones

[editar]
  • ser el que ronca: Ser quien manda o es el primero en un grupo (Chile, coloquial)

Conjugación

[editar]
Conjugación de roncarparadigma: complicar (regular) []
Formas no personales (verboides)
Infinitivo roncar haber roncado
Gerundio roncando habiendo roncado
Participio roncado
Formas personales
Modo indicativo
yo vos él, ella, usted nosotros vosotros ustedes, ellos
Presente yoronco roncas vosroncás él, ella, ustedronca nosotrosroncamos vosotrosroncáis ustedes, ellosroncan
Pretérito imperfecto yoroncaba roncabas vosroncabas él, ella, ustedroncaba nosotrosroncábamos vosotrosroncabais ustedes, ellosroncaban
Pretérito perfecto yoronqué roncaste vosroncaste él, ella, ustedroncó nosotrosroncamos vosotrosroncasteis ustedes, ellosroncaron
Pretérito pluscuamperfecto yohabía roncado habías roncado voshabías roncado él, ella, ustedhabía roncado nosotroshabíamos roncado vosotroshabíais roncado ustedes, elloshabían roncado
Pretérito perfecto compuesto yohe roncado has roncado voshas roncado él, ella, ustedha roncado nosotroshemos roncado vosotroshabéis roncado ustedes, elloshan roncado
Futuro yoroncaré roncarás vosroncarás él, ella, ustedroncará nosotrosroncaremos vosotrosroncaréis ustedes, ellosroncarán
Futuro compuesto yohabré roncado habrás roncado voshabrás roncado él, ella, ustedhabrá roncado nosotroshabremos roncado vosotroshabréis roncado ustedes, elloshabrán roncado
Pretérito anterior yohube roncado hubiste roncado voshubiste roncado él, ella, ustedhubo roncado nosotroshubimos roncado vosotroshubisteis roncado ustedes, elloshubieron roncado
Modo condicional
yo vos él, ella, usted nosotros vosotros ustedes, ellos
Condicional simple yoroncaría roncarías vosroncarías él, ella, ustedroncaría nosotrosroncaríamos vosotrosroncaríais ustedes, ellosroncarían
Condicional compuesto yohabría roncado habrías roncado voshabrías roncado él, ella, ustedhabría roncado nosotroshabríamos roncado vosotroshabríais roncado ustedes, elloshabrían roncado
Modo subjuntivo
que yo que tú que vos que él, que ella, que usted que nosotros que vosotros que ustedes, que ellos
Presente que yoronque que túronques que vosronques, ronqués que él, que ella, que ustedronque que nosotrosronquemos que vosotrosronquéis que ustedes, que ellosronquen
Pretérito imperfecto que yoroncara, roncase que túroncaras, roncases que vosroncaras, roncases que él, que ella, que ustedroncara, roncase que nosotrosroncáramos, roncásemos que vosotrosroncarais, roncaseis que ustedes, que ellosroncaran, roncasen
Pretérito perfecto que yohaya roncado que túhayas roncado que voshayas roncado que él, que ella, que ustedhaya roncado que nosotroshayamos roncado que vosotroshayáis roncado que ustedes, que elloshayan roncado
Pretérito pluscuamperfecto que yohubiera roncado, hubiese roncado que túhubieras roncado, hubieses roncado que voshubieras roncado, hubieses roncado que él, que ella, que ustedhubiera roncado, hubiese roncado que nosotroshubiéramos roncado, hubiésemos roncado que vosotroshubierais roncado, hubieseis roncado que ustedes, que elloshubieran roncado, hubiesen roncado
Futuro que yoroncare que túroncares que vosroncares que él, que ella, que ustedroncare que nosotrosroncáremos que vosotrosroncareis que ustedes, que ellosroncaren
Futuro compuesto que yohubiere roncado que túhubieres roncado que voshubieres roncado que él, que ella, que ustedhubiere roncado que nosotroshubiéremos roncado que vosotroshubiereis roncado que ustedes, que elloshubieren roncado
Modo imperativo
(tú) (vos) (usted) (nosotros) (vosotros) (ustedes)
Presente (tú)ronca (vos)roncá (usted)ronque (nosotros)ronquemos (vosotros)roncad (ustedes)ronquen
Leyenda: † arcaico, x no normativo, PART se usa más como participio, ADJ se usa más como adjetivo, cambio ortográfico, irregularidad

Véase también

[editar]

Traducciones

[editar]
Traducciones []

Asturiano

[editar]
roncar
pronunciación (AFI) [rõŋˈkaɾ]
silabación ron-car
acentuación aguda
longitud silábica bisílaba
rima

Etimología 1

[editar]

Del latín rhonchāre, y este del latín rhonchus, del griego antiguo ῥέγχος.

Verbo intransitivo

[editar]
1
Roncar.[1]

Locuciones

[editar]
locuciones []
roncar
central (AFI) [ruŋˈka]
valenciano (AFI) [roŋˈkaɾ]
baleárico (AFI) [roŋˈka]
acentuación aguda
longitud silábica bisílaba
homófonos roncà

Etimología 1

[editar]

Del latín rhonchāre, y este del latín rhonchus, del griego antiguo ῥέγχος.

Verbo intransitivo

[editar]
1
Roncar.
2
Ronronear.

Información adicional

[editar]

Gallego

[editar]
roncar
pronunciación (AFI) [roŋˈkɑɾ]
silabación ron-car
acentuación aguda
longitud silábica bisílaba
rima

Etimología 1

[editar]

Del latín rhonchāre, y este del latín rhonchus, del griego antiguo ῥέγχος.

Verbo intransitivo

[editar]
1
Roncar.

Conjugación

[editar]
Conjugación de roncarparadigma: complicar (regular) []
Formas no personales (verboides)
Infinitivo roncar ter roncado
Gerundio roncando tendo roncado
Participio roncado
Formas personales
Modo infinitivo
por . eu por . tu por . ele, por . ela, por . vostede por . nós por . vós por . vostedes, por . eles, por . elas
Infinitivo simple por . euroncar por . tironcares por . ele, por . ela, por . vostederoncar por . nósroncarmos por . vósroncardes por . vostedes, por . eles, por . elasroncaren
Infinitivo compuesto por . euter roncado por . titeres roncado por . ele, por . ela, por . vostedeter roncado por . nóstermos roncado por . vósterdes roncado por . vostedes, por . eles, por . elasteren roncado
Modo indicativo
eu tu ele, ela, vostede nós vós vostedes, eles, elas
Presente euronco tironcas el, el, vostederonca nósroncamos vósroncades vostedes, eles, elasroncan
Pretérito imperfecto euroncaba tironcabas el, el, vostederoncaba nósroncabamos vósroncabades vostedes, eles, elasroncaban
Pretérito perfecto euronquei tironcaches el, el, vostederoncou nósroncamos vósroncastes vostedes, eles, elasroncaron
Pretérito pluscuamperfecto euroncara tironcaras el, el, vostederoncara nósroncaramos vósroncarades vostedes, eles, elasroncaran
Pretérito perfecto compuesto euteño roncado tites roncado el, el, vostedeten roncado nóstemos roncado vóstendes roncado vostedes, eles, elasteñen roncado
Pretérito pluscuamperfecto compuesto eutiña roncado titiñas roncado el, el, vostedetiña roncado nóstiñamos roncado vóstiñades roncado vostedes, eles, elastiñan roncado
Futuro euroncarei tironcarás el, el, vostederoncará nósroncaremos vósroncaredes vostedes, eles, elasroncarán
Futuro compuesto euterei roncado titerás roncado el, el, vostedeterá roncado nósteremos roncado vósteredes roncado vostedes, eles, elasterán roncado
Pretérito anterior eutiven roncado titiveches roncado el, el, vostedetivo roncado nóstivemos roncado vóstivestes roncado vostedes, eles, elastiveron roncado
Modo condicional
eu tu ele, ela, vostede nós vós vostedes, eles, elas
Condicional simple euroncaría tironcarías el, el, vostederoncaría nósroncariamos vósroncariades vostedes, eles, elasroncarían
Condicional compuesto eutería roncado titerías roncado el, el, vostedetería roncado nósteriamos roncado vósteriades roncado vostedes, eles, elasterían roncado
Modo subjuntivo
que eu que tu que ele, que ela, que vostede que nós que vós que vostedes, que eles, que elas
Presente que euronque que tironques que ele, que ela, que vostederonque que nósronquemos que vósronquedes que vostedes, que eles, que elasronquen
Pretérito imperfecto que euroncase que tironcases que ele, que ela, que vostederoncase que nósroncásemos que vósroncásedes que vostedes, que eles, que elasroncasen
Pretérito perfecto que euteña roncado que titeñas roncado que ele, que ela, que vostedeteña roncado que nósteñamos roncado que vósteñades roncado que vostedes, que eles, que elasteñan roncado
Pretérito pluscuamperfecto que eutivese roncado que titiveses roncado que ele, que ela, que vostedetivese roncado que nóstivésemos roncado que vóstivésedes roncado que vostedes, que eles, que elastivesen roncado
Futuro que euroncar que tironcares que ele, que ela, que vostederoncar que nósroncarmos que vósroncardes que vostedes, que eles, que elasroncaren
Futuro compuesto que eutiver roncado que titiveres roncado que ele, que ela, que vostedetiver roncado que nóstivermos roncado que vóstiverdes roncado que vostedes, que eles, que elastiveren roncado
Modo imperativo
(tu) (vostede) (nós) (vós) (vostedes)
Presente (ti)ronca (vostede)ronque (nós)ronquemos (vós)roncade (vostedes)ronquen
Leyenda: † arcaico, x no normativo, PART se usa más como participio, ADJ se usa más como adjetivo, cambio ortográfico, irregularidad

Occitano

[editar]
roncar
languedociano (AFI) [ruŋˈka]
provenzal (AFI) [ʁuŋˈka]

Etimología 1

[editar]

Del latín rhonchāre, y este del latín rhonchus, del griego antiguo ῥέγχος.

Verbo intransitivo

[editar]
1
Roncar.

Información adicional

[editar]
roncar
brasilero (AFI) /ʁõˈkaʁ/
europeo (AFI) /ʁõˈkaɾ/
silabación ron-car
acentuación aguda
longitud silábica bisílaba
rimas ,

Etimología 1

[editar]

Del latín tardío rhonchāre[3], y este del latín rhonchus, del griego antiguo ῥέγχος.

Verbo intransitivo

[editar]
1
Roncar.
2
Producir ruidos áperos (como los de la locomotora).
3
Retumbar.

Conjugación

[editar]
Conjugación de roncarparadigma: complicar (regular) []
Formas no personales (verboides)
Infinitivo roncar ter roncado
Gerundio roncando tendo roncado
Participio roncado
Formas personales
Modo infinitivo
por eu por tu por ele, por ela, por você por nós por vós por vocês, por eles, por elas
Infinitivo simple por euroncar por turoncares por ele, por ela, por vocêroncar por nósroncarmos por vósroncardes por vocês, por eles, por elasroncarem
Infinitivo compuesto por euter roncado por tuteres roncado por ele, por ela, por vocêter roncado por nóstermos roncado por vósterdes roncado por vocês, por eles, por elasterem roncado
Modo indicativo
eu tu ele, ela, você nós vós vocês, eles, elas
Presente euronco turoncas ele, ela, vocêronca nósroncamos vósroncais vocês, eles, elasroncam
Pretérito imperfecto euroncava turoncavas ele, ela, vocêroncava nósroncávamos vósroncáveis vocês, eles, elasroncavam
Pretérito perfecto euronquei turoncaste ele, ela, vocêroncou nósroncamosBR, roncámosPT vósroncastes vocês, eles, elasroncaram
Pretérito pluscuamperfecto euroncara turoncaras ele, ela, vocêroncara nósroncáramos vósroncáreis vocês, eles, elasroncaram
Pretérito perfecto compuesto eutenho roncado tutens roncado ele, ela, vocêtem roncado nóstemos roncado vóstendes roncado vocês, eles, elastêm roncado
Pretérito pluscuamperfecto compuesto eutinha roncado tutinhas roncado ele, ela, vocêtinha roncado nóstínhamos roncado vóstínheis roncado vocês, eles, elastinham roncado
Futuro euroncarei turoncarás ele, ela, vocêroncará nósroncaremos vósroncareis vocês, eles, elasroncarão
Futuro compuesto euterei roncado tuterás roncado ele, ela, vocêterá roncado nósteremos roncado vóstereis roncado vocês, eles, elasterão roncado
Pretérito anterior eutive roncado tutiveste roncado ele, ela, vocêteve roncado nóstivemos roncado vóstivestes roncado vocês, eles, elastiveram roncado
Modo condicional
eu tu ele, ela, você nós vós vocês, eles, elas
Condicional simple euroncaria turoncarias ele, ela, vocêroncaria nósroncaríamos vósroncaríeis vocês, eles, elasroncariam
Condicional compuesto euteria roncado tuterias roncado ele, ela, vocêteria roncado nósteríamos roncado vósteríeis roncado vocês, eles, elasteriam roncado
Modo subjuntivo
que eu que tu que ele, que ela, que você que nós que vós que vocês, que eles, que elas
Presente que euronque que turonques que ele, que ela, que vocêronque que nósronquemos que vósronqueis que vocês, que eles, que elasronquem
Pretérito imperfecto que euroncasse que turoncasses que ele, que ela, que vocêroncasse que nósroncássemos que vósroncásseis que vocês, que eles, que elasroncassem
Pretérito perfecto que eutenha roncado que tutenhas roncado que ele, que ela, que vocêtenha roncado que nóstenhamos roncado que vóstenhais roncado que vocês, que eles, que elastenham roncado
Pretérito pluscuamperfecto que eutivesse roncado que tutivesses roncado que ele, que ela, que vocêtivesse roncado que nóstivéssemos roncado que vóstivésseis roncado que vocês, que eles, que elastivessem roncado
Futuro que euroncar que turoncares que ele, que ela, que vocêroncar que nósroncarmos que vósroncardes que vocês, que eles, que elasroncarem
Futuro compuesto que eutiver roncado que tutiveres roncado que ele, que ela, que vocêtiver roncado que nóstivermos roncado que vóstiverdes roncado que vocês, que eles, que elastiverem roncado
Modo imperativo
(tu) (você) (nós) (vós) (vocês)
Presente (tu)ronca (você)ronque (nós)ronquemos (vós)roncai (vocês)ronquem
Leyenda: † arcaico, x no normativo, PART se usa más como participio, ADJ se usa más como adjetivo, cambio ortográfico, irregularidad

Información adicional

[editar]

Referencias y notas

[editar]
  1. «roncar» en Diccionariu de l’Academia de la Llingua Asturiana. Editorial: Academia de la Llingua Asturiana. Oviedo. ISBN: 9788481682083.
  2. «roncar» en Dicionario da Real Academia Galega. Editorial: Real Academia Galega. Coruña, 2017. ISBN: 9788487987809.
  3. «roncar» en Dicionário online Caldas Aulete.