dungun
De Wiktionary, el diccionario libre
Contenido |
[editar]
Mapuche
dungun
-
- Pronunciación: [ θuˈŋun ] o [ ðuˈŋun ] (AFI)
- Etimología: Aún no contamos con la etimología de esta palabra. Puedes ayudar al Wikcionario incorporándola.
[editar] Grafías alternativas
-
- Grafemario Raguileo: zugun
- Grafemario Azümchefe: zugun
[editar] Traducciones
[editar] Sustantivo
[editar] Verbo
- 2
- hablar
[editar] Conjugación
| Raíz: dungu- | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Formas personales | |||||||||||
| número | singular | dual | plural | ||||||||
| persona | primera | segunda | tercera | primera | segunda | tercera | primera | segunda | tercera | ||
| Modo real | iñche | eymi | fey | iñchiw | eymu | fey engu* | iñchiñ | eymün | fey engün* | ||
| Tiempos | Presente | Afirmativo | dungun | dunguymi | dunguy | dunguyu | dunguymu | dunguy engu, dunguyngu | dunguiñ | dunguymün | dunguy engün, dunguyngün |
| Negativo | dungulan | dungulaymi | dungulay | dungulayu | dungulaymu | dungulay engu, dungulayngu | dungulaiñ | dungulaymün | dungulay engün, dungulayngün | ||
| Pasado no vigente |
Afirmativo | dungufun | dungufuymi | dungufuy | dungufuyu | dungufuymu | dungufuy engu, dungufuyngu | dungufuiñ | dungufuymün | dungufuy engün, dungufuyngün | |
| Negativo | dungulafun | dungulafuymi | dungulafuy | dungulafuyu | dungulafuymu | dungulafuy engu, dungulafuyngu | dungulafuiñ | dungulafuymün | dungulafuy engün, dungulafuyngün | ||
| Futuro | Afirmativo | dunguan | dunguaymi | dunguay | dunguayu | dunguaymu | dunguay engu, dunguayngu | dunguaiñ | dunguaymün | dunguay engün, dunguayngün | |
| Negativo | dungulayan | dungulayaymi | dungulayay | dungulayayu | dungulayaymu | dungulayay engu, dungulayayngu | dungulayaiñ | dungulayaymün | dungulayay engün, dungulayayngün | ||
| Condicional | Afirmativo | dunguafun | dunguafuymi | dunguafuy | dunguafuyu | dunguafuymu | dunguafuy engu, dunguafuyngu | dunguafuiñ | dunguafuymün | dunguafuy engün, dunguafuyngün | |
| Negativo | dungulayafun | dungulayafuymi | dungulayafuy | dungulayafuyu | dungulayafuymu | dungulayafuy engu, dungulayafuyngu | dungulayafuiñ | dungulayafuymün | dungulayafuy engün, dungulayafuyngün | ||
| Modo hipotético | iñche | eymi | fey | iñchiw | eymu | fey engu* | iñchiñ | eymün | fey engün* | ||
| Tiempos | Presente | Afirmativo | dunguli | dungulmi | dungule | dunguliyu | dungulmu | dungule engu, dunguleyengu | dunguliyiñ | dungulmün | dungule engün, dunguleyengün |
| Negativo | dungunuli | dungunulmi | dungunule | dungunuliyu | dungunulmu | dungunule engu, dungunuleyengu | dungunuliyiñ | dungunulmün | dungunule engün, dungunuleyengün | ||
| Pasado no vigente |
Afirmativo | dungufuli | dungufulmi | dungufule | dungufuliyu | dungufulmu | dungufule engu, dungufuleyengu | dungufuliñ | dungufulmün | dungufule engün, dungufuleyengün | |
| Negativo | dungunufuli | dungunufulmi | dungunufule | dungunufuliyu | dungunufulmu | dungunufule engu, dungunufuleyengu | dungunufuliñ | dungunufulmün | dungunufule engün, dungunufuleyengün | ||
| Futuro | Afirmativo | dunguali | dungualmi | dunguale | dungualiyu | dungualmu | dunguale engu, dungualeyengu | dungualiñ | dungualmün | dunguale engün, dungualeyengün | |
| Afirmativo | dungunuali | dungunualmi | dungunuale | dungunualiyu | dungunualmu | dungunuale engu, dungunualeyengu | dungunualiñ | dungunualmün | dungunuale engün, dungunualeyengün | ||
| Modo volitivo | iñche | eymi | fey | iñchiw | eymu | fey engu* | iñchiñ | eymün | fey engün* | ||
| Tiempo | Presente | Afirmativo | dunguchi | dungunge | dungupe | dunguayu | dungumu | dungupe engu, dungupeyengu | dunguaiñ | dungumün | dungupe engün, dungupeyengün |
| Negativo | dungukilchi, dungukinulchi, dungukili | dungukilnge, dungukinulnge | dungukilpe, dungukinulpe | dungukiliyu, dungukinuliyu, dungulayayu | dungukilmu, dungukinulmu | dungukilpe engu, dungukilpeyengu, dungukinulpe engu, dungukinulpeyengu | dungukiliyiñ, dungukinuliyiñ, dungulayaiñ | dungukilmün, dungukinulmün | dungukilpe engün, dungukilpeyengün, dungukinulpe engün, dungukinulpeyengün | ||
* También se usan fey y sus conjugaciones