Ir al contenido

bil

De Wikcionario, el diccionario libre
icono de desambiguación Entradas similares:  -bil

Kotava

[editar]
bil
pronunciación (AFI) /bil/

Etimología 1

[editar]

Palabra artificial.

Sustantivo

[editar]
1
Escalera.

Información adicional

[editar]
bil
conservador (AFI) /ɓil/
reducido (AFI) /ɓih/
silabación bil
longitud silábica monosílaba
rimas il, ih

Etimología 1

[editar]

Si puedes, incorpórala: ver cómo.

Sustantivo

[editar]
1
Sustancia hecha de huesos calcinados, utilizada por hilanderas para facilitar el bordado.[1] [2]

Verbo transitivo

[editar]
2
Dobladillar.
3
Enrollar.[3]

Conjugación

[editar]
Conjugación de bil (bilik, biʼilil)(transitivo, tipo 2, regular) []
Formas no personales (verboides)
Infinitivo bilik
Participio pasivo bilbil
Formas personales
Voz activa
(teen) (teech) (letiʼ) (toʼon) (teʼex) (letiʼob)
Indicativo incompletivo (teen)kin bilik (teech)ka bilik (letiʼ)ku bilik (toʼon)k bilik, kin bilikoʼonOTE (teʼex)ka bilikeʼex (letiʼob)ku bilikoʼob
Indicativo completivo (teen)tin bilaj (teech)ta bilaj (letiʼ)tu bilaj (toʼon)t(k) bilaj, tin bilajoʼonOTE, tin biloʼonOTE/COL (teʼex)ta bilajeʼex, ta bileʼexCOL (letiʼob)tu bilajoʼob, tu biloʼobCOL
Indicativo resultativo (teen)in bilmaj (teech)a bilmaj (letiʼ)u bilmaj (toʼon)k bilmaj, in bilmajoʼonOTE, in bilmoʼonOTE/COL (teʼex)a bilmajeʼex, a bilmeʼexCOL (letiʼob)u bilmajoʼob, u bilmoʼobCOL
Subjuntivo (teen)in bilej* (teech)a bilej* (letiʼ)u bilej* (toʼon)k bilej*, in biloʼonOTE (teʼex)a bileʼex (letiʼob)u biloʼob
Imperativo (teen) (teech)bilej* (letiʼ) (toʼon) (teʼex)bileʼex (letiʼob)
Voz pasiva
(teen) (teech) (letiʼ) (toʼon) (teʼex) (letiʼob)
Indicativo incompletivo (teen)kin biʼilil (teech)ka biʼilil (letiʼ)ku biʼilil (toʼon)k biʼilil, kin biʼililoʼonOTE (teʼex)ka biʼilileʼex (letiʼob)ku biʼililoʼob
Indicativo completivo (teen)(j)biʼilen (teech)(j)biʼilech (letiʼ)(j)biʼilij* (toʼon)(j)biʼiloʼon (teʼex)(j)biʼileʼex (letiʼob)(j)biʼiloʼob
Indicativo resultativo (teen)bilaʼanen (teech)bilaʼanech (letiʼ)bilaʼan (toʼon)bilaʼanoʼon (teʼex)bilaʼaneʼex (letiʼob)bilaʼanoʼob
Subjuntivo (teen)biʼiliken (teech)biʼilikech (letiʼ)biʼilik (toʼon)biʼilikoʼon (teʼex)biʼilikeʼex (letiʼob)biʼilikoʼob
Leyenda: † arcaico, x no normativo, cambio ortográfico, irregularidad, OTE: forma usada en el oriente de Yucatán y centro de Quintana Roo, COL: coloquial, * los sufijos -ej/-ij se eliminan en posición no terminal.

Somalí

[editar]
bil
pronunciación falta agregar

Etimología 1

[editar]

Si puedes, incorpórala: ver cómo.

Sustantivo

[editar]
1
Mes.
bil
pronunciación (AFI) [ˑbiːl]

Etimología 1

[editar]

Acortamiento (apócope) de automobil.

Sustantivo

[editar]
1
Automóvil, auto; coche.
  • Ejemplo: 

    Mamma tog bilen till jobbet och pappa tog bussen. Mamá cogió el auto para el trabajo y papá cogió el autobús.

Locuciones

[editar]

Información adicional

[editar]

Declinación

[editar]
Declinación de biltipo: c-ar []
Indefinido
singular plural
Nominativo sg.bil pl.bilar
Genitivo sg.bils pl.bilars
Definido
singular plural
Nominativo sg.bilen pl.bilarna
Genitivo sg.bilens pl.bilarnas

Referencias y notas

[editar]
  1. Alfredo Barrera Vásquez. Diccionario Maya Cordemex: Maya-Español / Español-Maya. Página 53. Editorial: Ediciones Cordemex. Mérida, México, 1980.
  2. Juan R. Bastarrachea et al. «bil» en Diccionario Básico Español-Maya-Español. Editorial: Maldonado Editores. Mérida, México, 1992.
  3. Javier A. Gómez Navarrete. «bil» en Diccionario Introductorio Español-Maya, Maya-Español. Página 119. Editorial: Universidad de Quintana Roo. Chetumal, 2009. Formato: pdf.