kakon

De Wikcionario, el diccionario libre
Saltar a: navegación, buscar

Mapuche[editar]

Etimología 1[editar]

 kakon
Pronunciación (AFI):  [kaˈkon]

De kako ("mote") y el sufijo verbalizador -n.

Verbo[editar]

1
Hacer mote.

Conjugación[editar]

Raíz: kako-
Formas no finitas
-n -lu -am
kakon kakolu kakoam
-n con negación -lu con negación -am con negación
kakonun kakonulu kakonuam
-wma -el -yüm
kakowma kakoel kakoyüm
-wma con negación -el con negación -yüm con negación
kakonuwma kakonuel kakonuyüm
Formas finitas
número singular dual plural
persona primera segunda tercera primera segunda tercera primera segunda tercera
Modo real iñche eymi fey iñchiw eymu fey engu* iñchiñ eymün fey engün*
No futuro Afirmativo kakon kakoymi kakoy kakoyu kakoymu kakoy engu, kakoyngu kakoiñ kakoymün kakoy engün, kakoyngün
Negativo kakolan kakolaymi kakolay kakolayu kakolaymu kakolay engu, kakolayngu kakolaiñ kakolaymün kakolay engün, kakolayngün
Futuro Afirmativo kakoan kakoaymi kakoay kakoayu kakoaymu kakoay engu, kakoayngu kakoaiñ kakoaymün kakoay engün, kakoayngün
Negativo kakolayan kakolayaymi kakolayay kakolayayu kakolayaymu kakolayay engu, kakolayayngu kakolayaiñ kakolayaymün kakolayay engün, kakolayayngün
Modo hipotético iñche eymi fey iñchiw eymu fey engu* iñchiñ eymün fey engün*
No futuro Afirmativo kakoli kakolmi kakole kakoliyu kakolmu kakole engu, kakoleyengu kakoliyiñ kakolmün kakole engün, kakoleyengün
Negativo kakonuli kakonulmi kakonule kakonuliyu kakonulmu kakonule engu, kakonuleyengu kakonuliyiñ kakonulmün kakonule engün, kakonuleyengün
Futuro Afirmativo kakoali kakoalmi kakoale kakoaliyu kakoalmu kakoale engu, kakoaleyengu kakoaliyiñ kakoalmün kakoale engün, kakoaleyengün
Negativo kakonuali kakonualmi kakonuale kakonualiyu kakonualmu kakonuale engu, kakonualeyengu kakonualiñ kakonualmün kakonuale engün, kakonualeyengün
Modo volitivo iñche eymi fey iñchiw eymu fey engu* iñchiñ eymün fey engün*
Afirmativo kakochi kakonge kakope kakoayu kakomu kakope engu, kakopeyengu kakoaiñ kakomün kakope engün, kakopeyengün
Negativo kakokilchi, kakokinulchi, kakokili kakokilnge, kakokinulnge, kakokilmi kakokilpe, kakokinulpe, kakokile kakokiliyu, kakokinuliyu, kakolayayu kakokilmu, kakokinulmu kakokilpe engu, kakokilpeyengu, kakokinulpe engu, kakokinulpey kakokiliyiñ, kakokinuliyiñ, kakolayaiñ kakokilmün, kakokinulmün kakokilpe engün, kakokilpeyengün, kakokinulpe engün, kakokinulpeyengün
* También se usan fey y sus conjugaciones


Etimología 2[editar]

 kakon
Pronunciación (AFI):  [kaˈkon]

Del español cajón.

Sustantivo inanimado[editar]

Singular, dual y plural
kakon
1
Cajón.

Referencias y notas[editar]