umawtun

De Wikcionario, el diccionario libre
Ir a la navegación Ir a la búsqueda

Mapuche[editar]

 umawtun
Pronunciación (AFI):  [u.mawˈtun]

Etimología[editar]

Si puedes, incorpórala: ver cómo.

Verbo[editar]

1
Dormir
Variante: umagtun

Conjugación[editar]

Raíz: umawtu-
Formas no finitas
-n -lu -am
umawtun umawtulu umawtuam
-n con negación -lu con negación -am con negación
umawtunun umawtunulu umawtunuam
-wma -el -yüm
umawtuwma umawtuel umawtuyüm
-wma con negación -el con negación -yüm con negación
umawtunuwma umawtunuel umawtunuyüm
Formas finitas
número singular dual plural
persona primera segunda tercera primera segunda tercera primera segunda tercera
Modo real iñche eymi fey iñchiw eymu fey engu* iñchiñ eymün fey engün*
No futuro Afirmativo umawtun umawtuymi umawtuy umawtuyu umawtuymu umawtuy engu, umawtuyngu umawtuiñ umawtuymün umawtuy engün, umawtuyngün
Negativo umawtulan umawtulaymi umawtulay umawtulayu umawtulaymu umawtulay engu, umawtulayngu umawtulaiñ umawtulaymün umawtulay engün, umawtulayngün
Futuro Afirmativo umawtuan umawtuaymi umawtuay umawtuayu umawtuaymu umawtuay engu, umawtuayngu umawtuaiñ umawtuaymün umawtuay engün, umawtuayngün
Negativo umawtulayan umawtulayaymi umawtulayay umawtulayayu umawtulayaymu umawtulayay engu, umawtulayayngu umawtulayaiñ umawtulayaymün umawtulayay engün, umawtulayayngün
Modo hipotético iñche eymi fey iñchiw eymu fey engu* iñchiñ eymün fey engün*
No futuro Afirmativo umawtuli umawtulmi umawtule umawtuliyu umawtulmu umawtule engu, umawtuleyengu umawtuliyiñ umawtulmün umawtule engün, umawtuleyengün
Negativo umawtunuli umawtunulmi umawtunule umawtunuliyu umawtunulmu umawtunule engu, umawtunuleyengu umawtunuliyiñ umawtunulmün umawtunule engün, umawtunuleyengün
Futuro Afirmativo umawtuali umawtualmi umawtuale umawtualiyu umawtualmu umawtuale engu, umawtualeyengu umawtualiyiñ umawtualmün umawtuale engün, umawtualeyengün
Negativo umawtunuali umawtunualmi umawtunuale umawtunualiyu umawtunualmu umawtunuale engu, umawtunualeyengu umawtunualiñ umawtunualmün umawtunuale engün, umawtunualeyengün
Modo volitivo iñche eymi fey iñchiw eymu fey engu* iñchiñ eymün fey engün*
Afirmativo umawtuchi umawtunge umawtupe umawtuayu umawtumu umawtupe engu, umawtupeyengu umawtuaiñ umawtumün umawtupe engün, umawtupeyengün
Negativo umawtukilchi, umawtukinulchi, umawtukili umawtukilnge, umawtukinulnge, umawtukilmi umawtukilpe, umawtukinulpe, umawtukile umawtukiliyu, umawtukinuliyu, umawtulayayu umawtukilmu, umawtukinulmu umawtukilpe engu, umawtukilpeyengu, umawtukinulpe engu, umawtukinulpey umawtukiliyiñ, umawtukinuliyiñ, umawtulayaiñ umawtukilmün, umawtukinulmün umawtukilpe engün, umawtukilpeyengün, umawtukinulpe engün, umawtukinulpeyengün
* También se usan fey y sus conjugaciones

Referencias y notas[editar]