sabotear
| sabotear | |
| pronunciación (AFI) | [saβ̞ot̪eˈaɾ] |
| silabación | sa-bo-te-ar |
| acentuación | aguda |
| longitud silábica | tetrasílaba |
| rima | aɾ |
Etimología 1
[editar]Del francés saboter[1], y este del francés -er.[2]
Verbo transitivo
[editar]- 1
- Entorpecer un proceso económico, productivo administrativo destruyendo o estropeando los medios necesarios para el mismo.
- Ejemplo:
Los privilegios lesionados, la burguesía, el clero, y la debilidad e ineptitud del Gobierno levantaron fuerte marejada contra la República. Que, por otra parte, sólo imponía el rigor de la ley, heredada de los monárquicos, a los trabajadores que pedían pan y trabajo, pero no a los grandes propietarios, que saboteaban el régimen produciendo un paro artificial; ni a los obispos y curas trabucaires, que desde el púlpito o en vergonzosas pastorales, excitaban a la rebelión; ni a los militares, que en proclamas y discursos amenazaban a la República...Ramón Franco. Abel mató a Caín (1933). Editorial: Ayuso. Madrid, 1977.
- Ejemplo:
Siguiendo el ejemplo histórico de Inglaterra cuando con sus famosos asignados falsos que enviaba en barcos de pescadores intentó sabotear al gobierno de la revolución en Francia, los anarquistas en muchas ocasiones realizaron falsificaciones en gran escala.Ernesto Sábato. Sobre héroes y tumbas. Editorial: Fundacion Biblioteca Ayacuch. 2004. ISBN: 9789802763818.
- Ejemplo:
- 2
- Más generalmente, oponerse subrepticia y activamente a un proyecto.
- Ejemplo:
Cuenta con poderosas organizaciones, dispone de capitales fabulosos, alimenta un ejército de escribas, forma la reputación de los intelectuales que la sirven, fomenta el desarrollo de las asociaciones defensoras de intereses creados; y al mismo tiempo, justo es declararlo, excluye de la competencia informativa a la prensa independiente, intriga y difama a las fuerzas revolucionarias, miente en el orden nacional e internacional, y sabotea a los escritores que afirman en voz alta los ideales del espíritu nuevo.José Ingenieros. Los tiempos nuevos. 1922. OCLC: 432167227.
- Ejemplo:
Los que hablan del 'espíritu de Locarno' tienen que aceptar, después de su derrota en Ginebra, que la difusión y la influencia en el mundo de este espíritu de paz y de cooperación son aún muy limitadas. Italia que no parece extraña a la actitud del Brasil, es una de las grandes potencias que, teóricamente, debían representar ese espíritu. Bien sabemos, sin embargo, que no hace otra cosa que sabotearlo. El fascismo es, por naturaleza, guerrero. Sus escritores se burlan acérrimamente de las ilusiones pacifistas.José Carlos Mariátegui. Historía de la crisis mundial. Página 55. 1959.
- Ejemplo:
Conjugación
[editar]| Formas no personales (verboides) | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Infinitivo | sabotear | haber saboteado | |||||
| Gerundio | saboteando | habiendo saboteado | |||||
| Participio | saboteado | ||||||
| Formas personales | |||||||
| Modo indicativo | |||||||
| yo | tú | vos | él, ella, usted | nosotros | vosotros | ustedes, ellos | |
| Presente | yo saboteo | tú saboteas | vos saboteás | él, ella, usted sabotea | nosotros saboteamos | vosotros saboteáis | ustedes, ellos sabotean |
| Pretérito imperfecto | yo saboteaba | tú saboteabas | vos saboteabas | él, ella, usted saboteaba | nosotros saboteábamos | vosotros saboteabais | ustedes, ellos saboteaban |
| Pretérito perfecto | yo saboteé | tú saboteaste | vos saboteaste | él, ella, usted saboteó | nosotros saboteamos | vosotros saboteasteis | ustedes, ellos sabotearon |
| Pretérito pluscuamperfecto | yo había saboteado | tú habías saboteado | vos habías saboteado | él, ella, usted había saboteado | nosotros habíamos saboteado | vosotros habíais saboteado | ustedes, ellos habían saboteado |
| Pretérito perfecto compuesto | yo he saboteado | tú has saboteado | vos has saboteado | él, ella, usted ha saboteado | nosotros hemos saboteado | vosotros habéis saboteado | ustedes, ellos han saboteado |
| Futuro | yo sabotearé | tú sabotearás | vos sabotearás | él, ella, usted saboteará | nosotros sabotearemos | vosotros sabotearéis | ustedes, ellos sabotearán |
| Futuro compuesto | yo habré saboteado | tú habrás saboteado | vos habrás saboteado | él, ella, usted habrá saboteado | nosotros habremos saboteado | vosotros habréis saboteado | ustedes, ellos habrán saboteado |
| Pretérito anterior† | yo hube saboteado | tú hubiste saboteado | vos hubiste saboteado | él, ella, usted hubo saboteado | nosotros hubimos saboteado | vosotros hubisteis saboteado | ustedes, ellos hubieron saboteado |
| Modo condicional | |||||||
| yo | tú | vos | él, ella, usted | nosotros | vosotros | ustedes, ellos | |
| Condicional simple | yo sabotearía | tú sabotearías | vos sabotearías | él, ella, usted sabotearía | nosotros sabotearíamos | vosotros sabotearíais | ustedes, ellos sabotearían |
| Condicional compuesto | yo habría saboteado | tú habrías saboteado | vos habrías saboteado | él, ella, usted habría saboteado | nosotros habríamos saboteado | vosotros habríais saboteado | ustedes, ellos habrían saboteado |
| Modo subjuntivo | |||||||
| que yo | que tú | que vos | que él, que ella, que usted | que nosotros | que vosotros | que ustedes, que ellos | |
| Presente | que yo sabotee | que tú sabotees | que vos sabotees, saboteés | que él, que ella, que usted sabotee | que nosotros saboteemos | que vosotros saboteéis | que ustedes, que ellos saboteen |
| Pretérito imperfecto | que yo saboteara, sabotease | que tú sabotearas, saboteases | que vos sabotearas, saboteases | que él, que ella, que usted saboteara, sabotease | que nosotros saboteáramos, saboteásemos | que vosotros sabotearais, saboteaseis | que ustedes, que ellos sabotearan, saboteasen |
| Pretérito perfecto | que yo haya saboteado | que tú hayas saboteado | que vos hayas saboteado | que él, que ella, que usted haya saboteado | que nosotros hayamos saboteado | que vosotros hayáis saboteado | que ustedes, que ellos hayan saboteado |
| Pretérito pluscuamperfecto | que yo hubiera saboteado, hubiese saboteado | que tú hubieras saboteado, hubieses saboteado | que vos hubieras saboteado, hubieses saboteado | que él, que ella, que usted hubiera saboteado, hubiese saboteado | que nosotros hubiéramos saboteado, hubiésemos saboteado | que vosotros hubierais saboteado, hubieseis saboteado | que ustedes, que ellos hubieran saboteado, hubiesen saboteado |
| Futuro† | que yo saboteare | que tú saboteares | que vos saboteares | que él, que ella, que usted saboteare | que nosotros saboteáremos | que vosotros saboteareis | que ustedes, que ellos sabotearen |
| Futuro compuesto† | que yo hubiere saboteado | que tú hubieres saboteado | que vos hubieres saboteado | que él, que ella, que usted hubiere saboteado | que nosotros hubiéremos saboteado | que vosotros hubiereis saboteado | que ustedes, que ellos hubieren saboteado |
| Modo imperativo | |||||||
| ― | (tú) | (vos) | (usted) | (nosotros) | (vosotros) | (ustedes) | |
| Presente | ― ― | (tú) sabotea | (vos) saboteá | (usted) sabotee | (nosotros) saboteemos | (vosotros) sabotead | (ustedes) saboteen |
| Leyenda: † arcaico, x no normativo, PART se usa más como participio, ADJ se usa más como adjetivo, ■ cambio ortográfico, ■ irregularidad | |||||||
Véase también
[editar]Traducciones
[editar]- Alemán: [1] sabotieren (de)
- Alto sórabo: [1] sabotować (hsb)
- Checo: [1] sabotovat (cs)
- Danés: [1] sabotere (da)
- Esperanto: [1] saboti (eo)
- Estonio: [1] saboteerima (et)
- Finés: [1] sabotoida (fi)
- Francés: [1] saboter (fr)
- Gallego: [1] sabotar (gl)
- Griego: [1] σαμποτάρω (el) “sampotáro”
- Ido: [1] sabotar (io)
- Inglés: [1] sabotage (en)
- Italiano: [1] sabotare (it)
- Kurdo (macrolengua): [1] sabote (ku)
- Neerlandés: [1] saboteren (nl)
- Noruego bokmål: [1] sabotere (nb)
- Polaco: [1] sabotować (pl)
- Rumano: [1] sabota (ro)
- Ruso: [1] саботировать (ru) “sabotirovat’”
- Serbocroata: [1] саботирати (sh) “sabotírati”
- Serbocroata: [1] sabotirati (sh)
- Sueco: [1] sabotera (sv)
- Suajili: [1] hujumu (sw)
- Turco: [1] baltalamak (tr)
- Ídish: [1] סאַבאָטירן (yi) “sabotirn”