-do
Apariencia
| -do | |
| clásico (AFI) | /ˈdoː/ |
| eclesiástico (AFI) | /ˈdo/ |
| silabación | dō |
| acentuación | monosílaba |
| longitud silábica | monosílaba |
| rimas | oː, o |
Etimología 1
[editar]Del protoitálico *-þō- [presente], *-þeþai- [perfecto], *-þato- [participio perfecto], y este del protoindoeuropeo *dʰi-dʰh₁- ("poner"), *dʰ(é)h₁- [aoristo].[1] Compárese el protocelta *-dī- ('poner'), el irlandés antiguo creitid ('creer'), el hitita dai-/ti- ("poner", "colocar"), el sánscrito धा (dhā-, "poner"; "hacer"), el avéstico dā- ("poner"; "hacer"), el griego antiguo τίθημι (títʰēmi, "poner"), el lituano dėti ('poner'), el eslavo eclesiástico antiguo děti ("hacer", "decir") y el tocario B tā- ("poner", "colocar").[1]
Sufijo verbal
[editar]Conjugación
[editar]Conjugación de -dō, -dere, -didī, -ditum (tercera conjugación, regular) [▲▼]
| Formas no personales (verboides) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Infinitivo activo | -dere, -didisse | |||||
| Infinitivo pasivo | -dī | |||||
| Participio activo | -dēns, -ditūrus | |||||
| Participio pasivo | -dendus, -ditus | |||||
| Gerundio | -dendī, -dendō, -dendum | |||||
| Supino | -ditum, -ditū | |||||
| Formas personales | ||||||
| Modo indicativo | ||||||
| ego | tū | is, ea, id | nōs | vōs | eī, eae, ea | |
| Presente | ego -dō | tū -dis | is, ea, id -dit | nōs -dimus | vōs -ditis | eī, eae, ea -dunt |
| Pretérito imperfecto | ego -dēbam | tū -dēbās | is, ea, id -dēbat | nōs -dēbāmus | vōs -dēbātis | eī, eae, ea -dēbant |
| Futuro | ego -dam | tū -dēs | is, ea, id -dēt | nōs -dēmus | vōs -dētis | eī, eae, ea -dent |
| Pretérito perfecto | ego -didī | tū -didistī | is, ea, id -didit | nōs -didimus | vōs -didistis | eī, eae, ea -didērunt, -didēre |
| Pretérito pluscuamperfecto | ego -dideram | tū -diderās | is, ea, id -diderat | nōs -diderāmus | vōs -diderātis | eī, eae, ea -diderant |
| Futuro perfecto | ego -diderō | tū -dideris | is, ea, id -diderit | nōs -diderimus | vōs -dideritis | eī, eae, ea -diderint |
| Presente pasivo | ego -dor | tū -deris, -dere | is, ea, id -ditur | nōs -dimur | vōs -diminī | eī, eae, ea -duntur |
| Pretérito imperfecto pasivo | ego -dēbar | tū -dēbāris, -dēbāre | is, ea, id -dēbātur | nōs -dēbāmur | vōs -dēbāminī | eī, eae, ea -dēbantur |
| Futuro pasivo | ego -dar | tū -dēris, -dēre | is, ea, id -dētur | nōs -dēmur | vōs -dēminī | eī, eae, ea -dentur |
| Modo subjuntivo | ||||||
| ut ego | ut tū | ut is, ut ea, ut id | ut nōs | ut vōs | ut eī, ut eae, ut ea | |
| Presente | ut ego -dam | ut tū -dās | ut is, ut ea, ut id -dat | ut nōs -dāmus | ut vōs -dātis | ut eī, ut eae, ut ea -dant |
| Pretérito imperfecto | ut ego -derem | ut tū -derēs | ut is, ut ea, ut id -deret | ut nōs -derēmus | ut vōs -derētis | ut eī, ut eae, ut ea -derent |
| Pretérito perfecto | ut ego -diderim | ut tū -diderīs | ut is, ut ea, ut id -diderit | ut nōs -diderīmus | ut vōs -diderītis | ut eī, ut eae, ut ea -diderint |
| Pretérito pluscuamperfecto | ut ego -didissem | ut tū -didissēs | ut is, ut ea, ut id -didisset | ut nōs -didissēmus | ut vōs -didissētis | ut eī, ut eae, ut ea -didissent |
| Presente pasivo | ut ego -dar | ut tū -dāris, -dāre | ut is, ut ea, ut id -dātur | ut nōs -dāmur | ut vōs -dāminī | ut eī, ut eae, ut ea -dantur |
| Pretérito imperfecto pasivo | ut ego -derer | ut tū -derēris, -derēre | ut is, ut ea, ut id -derētur | ut nōs -derēmur | ut vōs -derēminī | ut eī, ut eae, ut ea -derentur |
| Modo imperativo | ||||||
| ― | (tū) | (is, ea, id) | ― | (vōs) | (eī, eae, ea) | |
| Presente | ― ― | (tū) -de | (is, ea, id) ― | ― ― | (vōs) -dite | (eī, eae, ea) ― |
| Futuro | ― ― | (tū) -ditō | (is, ea, id) -ditō | ― ― | (vōs) -ditōte | (eī, eae, ea) -duntō |
| Presente pasivo | ― ― | (tū) -dere | (is, ea, id) ― | ― ― | (vōs) -diminī | (eī, eae, ea) ― |
| Futuro pasivo | ― ― | (tū) -ditor | (is, ea, id) -ditor | ― ― | (vōs) ― | (eī, eae, ea) -duntor |
| Leyenda: † arcaico, x no normativo, ■ cambio ortográfico, ■ irregularidad | ||||||
Referencias y notas
[editar]- 1 2 3 Michiel de Vaan. Etymological Dictionary of Latin and the Other Italic Languages. Páginas 175-176. Editorial: Leiden. Brill, 2008. ISBN: 9789004167971.