morior
Apariencia
| morior | |
| clásico (AFI) | /ˈmo.ri.or/ |
| eclesiástico (AFI) | /ˈmo.ri.or/ |
| silabación | mo-ri-or |
| acentuación | esdrújula |
| longitud silábica | trisílaba |
| rima | o.ri.or |
Etimología
[editar]Del protoitálico *morje-, y este del protoindoeuropeo *mr-ie/o-[1], o bien *mer-[2]. Compárese el hitita mer- ("desaparecer"), el sánscrito मृत्यु (mṛtyú, 'muerte') y mriyáte ('morir'), el avéstico clásico miriia ('morir'), el griego antiguo ἔμορτεν (émorten, 'morir'), el gótico 𐌼𐌰𐌿𐍂𐌸𐍂 (maurþr, 'asesino') y el eslavo eclesiástico antiguo мрѣти (mrěti, 'morir').[1]
Verbo intransitivo
[editar]- 2
- Consumirse.
- Uso: figurativo.
Conjugación
[editar]Conjugación de moriō, morere, mortuī, moriturusum (tercera/cuarta conjugación, deponente, regular) [▲▼]
| Formas no personales (verboides) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Infinitivo | morī, morīrī | |||||
| Participio | moriendus, moriendus, moriturusus | |||||
| Gerundio | moriendī, moriendō, moriendum, moriendī, moriendō, moriendum | |||||
| Supino | moriturusum, moriturusū | |||||
| Formas personales | ||||||
| Modo indicativo | ||||||
| ego | tū | is, ea, id | nōs | vōs | eī, eae, ea | |
| Presente | ego morior, morior | tū moreris, morere, morīris, morīre | is, ea, id moritur, morītur | nōs morimur, morīmur | vōs moriminī, morīminī | eī, eae, ea moriuntur, moriuntur |
| Pretérito imperfecto | ego moriēbar, moriēbar | tū moriēbāris, moriēbāre, moriēbāris, moriēbāre | is, ea, id moriēbātur, moriēbātur | nōs moriēbāmur, moriēbāmur | vōs moriēbāminī, moriēbāminī | eī, eae, ea moriēbantur, moriēbantur |
| Futuro | ego moriar, moriar | tū moriēris, moriēre, moriēris, moriēre | is, ea, id moriētur, moriētur | nōs moriēmur, moriēmur | vōs moriēminī, moriēminī | eī, eae, ea morientur, morientur |
| Modo subjuntivo | ||||||
| ut ego | ut tū | ut is, ut ea, ut id | ut nōs | ut vōs | ut eī, ut eae, ut ea | |
| Presente | ut ego moriar, moriar | ut tū moriāris, moriāre, moriāris, moriāre | ut is, ut ea, ut id moriātur, moriātur | ut nōs moriāmur, moriāmur | ut vōs moriāminī, moriāminī | ut eī, ut eae, ut ea moriantur, moriantur |
| Pretérito imperfecto | ut ego morerer, morīrer | ut tū morerēris, morerēre, morīrēris, morīrēre | ut is, ut ea, ut id morerētur, morīrētur | ut nōs morerēmur, morīrēmur | ut vōs morerēminī, morīrēminī | ut eī, ut eae, ut ea morerentur, morīrentur |
| Modo imperativo | ||||||
| ― | (tū) | (is, ea, id) | ― | (vōs) | (eī, eae, ea) | |
| Presente | ― ― | (tū) morere, morīre | (is, ea, id) ― | ― ― | (vōs) moriminī, morīminī | (eī, eae, ea) ― |
| Futuro | ― ― | (tū) moritor, morītor | (is, ea, id) moritor, morītor | ― ― | (vōs) ― | (eī, eae, ea) moriuntor, moriuntor |
| Leyenda: † arcaico, x no normativo, ■ cambio ortográfico, ■ irregularidad | ||||||
Referencias y notas
[editar]- 1 2 Michiel de Vaan. Etymological Dictionary of Latin and the Other Italic Languages. Páginas 389-390. Editorial: Leiden. Brill, 2008. ISBN: 9789004167971.
- ↑ J. P. Mallory & Douglas Q. Adams. The Oxford introduction to Proto-Indo-European and the Proto-Indo-European world. Páginas 194-198. Editorial: Oxford University Press. Oxford, 2006. ISBN: 9780199287918.