Ir al contenido

pelar

De Wikcionario, el diccionario libre

flecha  A este lema le falta al menos una definición común. Si puedes, añádela(s), pero ¡no la(s) copies! Retira el aviso cuando ya no haga falta.

pelar
pronunciación (AFI) [peˈlaɾ]
silabación pe-lar
acentuación aguda
longitud silábica bisílaba
rima

Etimología 1

[editar]

Del latín pilare.

Verbo transitivo

[editar]
1
Quitar el pelo o la piel a algo.
  • Ejemplo: Voy a pelar la manzana antes de comérmela.
  • Sinónimo: mondar (4)
2
Hablar mal de alguien.
  • Ámbito: Chile
  • Uso: coloquial
3
Dejar pelado a alguien, gastar o quitar todo el dinero.
  • Ámbito: Río de la Plata
  • Uso: coloquial
  • Ejemplo: 

    ―José Antonio―le dijo Chela―¿no le arden las orejas?
    ―¿Me estaban pelando? Pero, ¿quién puede preocuparse de mí?
    Víctor Domingo Silva. Golondrina de invierno. 1923.

4
Azotar con un rejo, látigo, cinturón o correa a modo de castigo.
  • Ámbito: Venezuela
  • Uso: coloquial
5
No acertar en algo, fallar.
  • Ámbito: Venezuela
  • Uso: coloquial, se emplea también como intransitivo

Verbo intransitivo

[editar]
6
Huir, desaparecer, esfumarse, salir a las prisas, tomarse los vientos.
  • Ámbito: Uruguay
  • Uso: poco usado
  • Uso: coloquial

Locuciones

[editar]
Locuciones con "pelar". []

Conjugación

[editar]
Conjugación de pelarparadigma: amar (regular) []
Formas no personales (verboides)
Infinitivo pelar haber pelado
Gerundio pelando habiendo pelado
Participio pelado
Formas personales
Modo indicativo
yo vos él, ella, usted nosotros vosotros ustedes, ellos
Presente yopelo pelas vospelás él, ella, ustedpela nosotrospelamos vosotrospeláis ustedes, ellospelan
Pretérito imperfecto yopelaba pelabas vospelabas él, ella, ustedpelaba nosotrospelábamos vosotrospelabais ustedes, ellospelaban
Pretérito perfecto yopelé pelaste vospelaste él, ella, ustedpeló nosotrospelamos vosotrospelasteis ustedes, ellospelaron
Pretérito pluscuamperfecto yohabía pelado habías pelado voshabías pelado él, ella, ustedhabía pelado nosotroshabíamos pelado vosotroshabíais pelado ustedes, elloshabían pelado
Pretérito perfecto compuesto yohe pelado has pelado voshas pelado él, ella, ustedha pelado nosotroshemos pelado vosotroshabéis pelado ustedes, elloshan pelado
Futuro yopelaré pelarás vospelarás él, ella, ustedpelará nosotrospelaremos vosotrospelaréis ustedes, ellospelarán
Futuro compuesto yohabré pelado habrás pelado voshabrás pelado él, ella, ustedhabrá pelado nosotroshabremos pelado vosotroshabréis pelado ustedes, elloshabrán pelado
Pretérito anterior yohube pelado hubiste pelado voshubiste pelado él, ella, ustedhubo pelado nosotroshubimos pelado vosotroshubisteis pelado ustedes, elloshubieron pelado
Modo condicional
yo vos él, ella, usted nosotros vosotros ustedes, ellos
Condicional simple yopelaría pelarías vospelarías él, ella, ustedpelaría nosotrospelaríamos vosotrospelaríais ustedes, ellospelarían
Condicional compuesto yohabría pelado habrías pelado voshabrías pelado él, ella, ustedhabría pelado nosotroshabríamos pelado vosotroshabríais pelado ustedes, elloshabrían pelado
Modo subjuntivo
que yo que tú que vos que él, que ella, que usted que nosotros que vosotros que ustedes, que ellos
Presente que yopele que túpeles que vospeles, pelés que él, que ella, que ustedpele que nosotrospelemos que vosotrospeléis que ustedes, que ellospelen
Pretérito imperfecto que yopelara, pelase que túpelaras, pelases que vospelaras, pelases que él, que ella, que ustedpelara, pelase que nosotrospeláramos, pelásemos que vosotrospelarais, pelaseis que ustedes, que ellospelaran, pelasen
Pretérito perfecto que yohaya pelado que túhayas pelado que voshayas pelado que él, que ella, que ustedhaya pelado que nosotroshayamos pelado que vosotroshayáis pelado que ustedes, que elloshayan pelado
Pretérito pluscuamperfecto que yohubiera pelado, hubiese pelado que túhubieras pelado, hubieses pelado que voshubieras pelado, hubieses pelado que él, que ella, que ustedhubiera pelado, hubiese pelado que nosotroshubiéramos pelado, hubiésemos pelado que vosotroshubierais pelado, hubieseis pelado que ustedes, que elloshubieran pelado, hubiesen pelado
Futuro que yopelare que túpelares que vospelares que él, que ella, que ustedpelare que nosotrospeláremos que vosotrospelareis que ustedes, que ellospelaren
Futuro compuesto que yohubiere pelado que túhubieres pelado que voshubieres pelado que él, que ella, que ustedhubiere pelado que nosotroshubiéremos pelado que vosotroshubiereis pelado que ustedes, que elloshubieren pelado
Modo imperativo
(tú) (vos) (usted) (nosotros) (vosotros) (ustedes)
Presente (tú)pela (vos)pelá (usted)pele (nosotros)pelemos (vosotros)pelad (ustedes)pelen
Leyenda: † arcaico, x no normativo, PART se usa más como participio, ADJ se usa más como adjetivo, cambio ortográfico, irregularidad

Véase también

[editar]

Traducciones

[editar]
Traducciones []
pelar
central (AFI) [pəˈla]
valenciano (AFI) [peˈlaɾ]
baleárico (AFI) [pəˈla]
acentuación aguda
longitud silábica bisílaba

Etimología 1

[editar]

Del latín pilare.

Verbo transitivo

[editar]
1
Pelar (quitar el pelo).
2
Pelar (quitar la piel), despellejar.

Conjugación

[editar]
Conjugación de pelarparadigma: amar (regular) []
Formas no personales (verboides)
Infinitivo pelar haver pelat
Gerundio pelant havent pelat
Participio pelat
Formas personales
Modo indicativo
jo tu ell, ella, vostè nosaltres vosaltres, vós ells, elles, vostès
Presente jopelo, pele, peli, pel tupeles ell, ella, vostèpela nosaltrespelem, pelam vosaltres, vóspeleu, pelau ells, elles, vostèspelen
Pretérito imperfecto jopelava tupelaves ell, ella, vostèpelava nosaltrespelàvem vosaltres, vóspelàveu ells, elles, vostèspelaven
Pretérito perfecto jopelí tupelares ell, ella, vostèpelà nosaltrespelàrem vosaltres, vóspelàreu ells, elles, vostèspelaren
Pretérito perifrástico jovaig pelar tuvas pelar, vares pelar ell, ella, vostèva pelar nosaltresvem pelar, vàrem pelar vosaltres, vósvau pelar, vàreu pelar ells, elles, vostèsvan pelar, varen pelar
Pretérito pluscuamperfecto johavia pelat tuhavies pelat ell, ella, vostèhavia pelat nosaltreshavíem pelat vosaltres, vóshavíeu pelat ells, elles, vostèshavien pelat
Pretérito perfecto compuesto johe pelat tuhas pelat ell, ella, vostèha pelat nosaltreshem pelat, havem pelat vosaltres, vósheu pelat, haveu pelat ells, elles, vostèshan pelat
Futuro jopelaré tupelaràs ell, ella, vostèpelarà nosaltrespelarem vosaltres, vóspelareu ells, elles, vostèspelaran
Futuro compuesto johauré pelat tuhauràs pelat ell, ella, vostèhaurà pelat nosaltreshaurem pelat vosaltres, vóshaureu pelat ells, elles, vostèshauran pelat
Pretérito anterior johaguí pelat, vaig haver pelat tuhagueres pelat, vas haver pelat, vares haver pelat ell, ella, vostèhagué pelat, va haver pelat nosaltreshaguérem pelat, vem haver pelat, vàrem haver pelat vosaltres, vóshaguéreu pelat, vau haver pelat, vàreu haver pelat ells, elles, vostèshagueren pelat, van haver pelat, varen haver pelat
Modo condicional
jo tu ell, ella, vostè nosaltres vosaltres, vós ells, elles, vostès
Condicional simple jopelaria tupelaries ell, ella, vostèpelaria nosaltrespelaríem vosaltres, vóspelaríeu ells, elles, vostèspelarien
Condicional compuesto johauria pelat, haguera pelat tuhauries pelat, hagueres pelat ell, ella, vostèhauria pelat, haguera pelat nosaltreshauríem pelat, haguérem pelat vosaltres, vóshauríeu pelat, haguéreu pelat ells, elles, vostèshaurien pelat, hagueren pelat
Modo subjuntivo
que jo que tu que ell, que ella, que vostè que nosaltres que vosaltres, que vós que ells, que elles, que vostès
Presente que jopeli, pele que tupelis, peles que ell, que ella, que vostèpeli, pele que nosaltrespelem que vosaltres, que vóspeleu que ells, que elles, que vostèspelin, pelen
Pretérito imperfecto que jopelés, pelàs, pelara que tupelessis, pelesses, pelassis, pelasses, pelares que ell, que ella, que vostèpelés, pelàs, pelara que nosaltrespeléssim, peléssem, pelàssim, pelàssem, pelàrem que vosaltres, que vóspeléssiu, pelésseu, pelàssiu, pelàsseu, pelàreu que ells, que elles, que vostèspelessin, pelessen, pelassin, pelassen, pelaren
Pretérito perfecto que johagi pelat, haja pelat que tuhagis pelat, hages pelat que ell, que ella, que vostèhagi pelat, haja pelat que nosaltreshàgim pelat, hàgem pelat que vosaltres, que vóshàgiu pelat, hàgeu pelat que ells, que elles, que vostèshagin pelat, hagen pelat
Pretérito perifrástico que jovagi pelar, vaja pelar que tuvagis pelar, vages pelar que ell, que ella, que vostèvagi pelar, vaja pelar que nosaltresvàgim pelar, vàgem pelar que vosaltres, que vósvàgiu pelar, vàgeu pelar que ells, que elles, que vostèsvagin pelar, vagen pelar
Pretérito pluscuamperfecto que johagués pelat, haguera pelat que tuhaguessis pelat, haguesses pelat, hagueres pelat que ell, que ella, que vostèhagués pelat, haguera pelat que nosaltreshaguéssim pelat, haguéssem pelat, haguérem pelat que vosaltres, que vóshaguéssiu pelat, haguésseu pelat, haguéreu pelat que ells, que elles, que vostèshaguessin pelat, haguessen pelat, hagueren pelat
Pretérito anterior que jovagi haver pelat, vaja haver pelat que tuvagis haver pelat, vages haver pelat que ell, que ella, que vostèvagi haver pelat, vaja haver pelat que nosaltresvàgim haver pelat, vàgem haver pelat que vosaltres, que vósvàgiu haver pelat, vàgeu haver pelat que ells, que elles, que vostèsvagin haver pelat, vagen haver pelat
Modo imperativo
(tu) (vostè) (nosaltres) (vosaltres, vós) (vostès)
Presente (tu)pela (vostè)peli, pele (nosaltres)pelem (vosaltres)peleu, pelau (vostès)pelin, pelen
Leyenda: † arcaico, x no normativo, PART se usa más como participio, ADJ se usa más como adjetivo, cambio ortográfico, irregularidad

Referencias y notas

[editar]