pario
| pario | |
| pronunciación (AFI) | [ˈpaɾjo] |
| silabación | pa-rio |
| acentuación | llana |
| longitud silábica | bisílaba |
| rima | a.ɾjo |
Etimología 1
[editar]Del latín Parius, del griego antiguo Πάριος, del griego antiguo Πάρος.
Adjetivo
[editar]pario ¦ plural: parios ¦ femenino: paria ¦ femenino plural: parias
- 1
- Originario, relativo a, o propio de la isla griega de Paros.
- Uso: se emplea también como sustantivo.
- Sinónimo: paro.
- Ejemplo:
Estas palabras diciendo,
de justo enojo movido
más que de coraje ardiente
ni deseo vengativo,
entró donde en mármol pario
pensara ver, por Lisipo,
un ángel, si de los ojos
no le descendiera un Nilo,
y tras él, la roja sangre,
por el nevado camino
que abrió en el hermoso cuello
con su puñal acerino.Juan Rufo. Obras en verso (1596). Editorial: Espasa-Calpe. Madrid, 1972. - Ejemplo:
Hierro y piedra primero, y mármol pario
luego, y arriba mágicos metales.Rubén Darío. El canto errante. Página 323. Editorial: Biblioteca Cervantes Virtual. 1928. ISBN: 9788415219538.
Sustantivo masculino
[editar]pario ¦ plural: parios
- 2
- Mármol de Paros.
- Ejemplo:
Praxitel, sabio y noble estatüario
Primero de Corintio, recogía
El oro, el bronce duro, el jaspe vario
Del Tinaro, y de Ormuz la pedrería,
El rojo azófar, el luciente pario,
El verde mármol que la Etolia cria.Bernardo de Balbuena. El Bernardo. Editorial: Nabu Press. Ene 2014. ISBN: 9781295480999.
- Ejemplo:
Véase también
[editar]Traducciones
[editar]| pario | |
| clásico (AFI) | /ˈpa.ri.oː/ |
| eclesiástico (AFI) | /ˈpa.ri.o/ |
| silabación | pa-ri-ō |
| acentuación | esdrújula |
| longitud silábica | trisílaba |
| rimas | a.ri.oː, a.ri.o |
Etimología 1
[editar]Del protoitálico *per(e)i-/*par-(e)i-, y este del protoindoeuropeo *pérh₃-i-.[1] Relacionado con parō, -āre. Compárese el sánscrito pṛṇāti ("dar", "conceder") y el griego antiguo επορον (eporon) ("proveer", "dar").[1]
Verbo transitivo
[editar]Conjugación
[editar]| Formas no personales (verboides) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Infinitivo activo | parere, peperisse | |||||
| Infinitivo pasivo | parī | |||||
| Participio activo | pariēns, partūrus | |||||
| Participio pasivo | pariendus, partus | |||||
| Gerundio | pariendī, pariendō, pariendum | |||||
| Supino | partum, partū | |||||
| Formas personales | ||||||
| Modo indicativo | ||||||
| ego | tū | is, ea, id | nōs | vōs | eī, eae, ea | |
| Presente | ego pariō | tū paris | is, ea, id parit | nōs parimus | vōs paritis | eī, eae, ea pariunt |
| Pretérito imperfecto | ego pariēbam | tū pariēbās | is, ea, id pariēbat | nōs pariēbāmus | vōs pariēbātis | eī, eae, ea pariēbant |
| Futuro | ego pariam | tū pariēs | is, ea, id pariēt | nōs pariēmus | vōs pariētis | eī, eae, ea parient |
| Pretérito perfecto | ego peperī | tū peperistī | is, ea, id peperit | nōs peperimus | vōs peperistis | eī, eae, ea peperērunt, peperēre |
| Pretérito pluscuamperfecto | ego pepereram | tū pepererās | is, ea, id pepererat | nōs pepererāmus | vōs pepererātis | eī, eae, ea pepererant |
| Futuro perfecto | ego pepererō | tū pepereris | is, ea, id pepererit | nōs pepererimus | vōs pepereritis | eī, eae, ea pepererint |
| Presente pasivo | ego parior | tū pareris, parere | is, ea, id paritur | nōs parimur | vōs pariminī | eī, eae, ea pariuntur |
| Pretérito imperfecto pasivo | ego pariēbar | tū pariēbāris, pariēbāre | is, ea, id pariēbātur | nōs pariēbāmur | vōs pariēbāminī | eī, eae, ea pariēbantur |
| Futuro pasivo | ego pariar | tū pariēris, pariēre | is, ea, id pariētur | nōs pariēmur | vōs pariēminī | eī, eae, ea parientur |
| Modo subjuntivo | ||||||
| ut ego | ut tū | ut is, ut ea, ut id | ut nōs | ut vōs | ut eī, ut eae, ut ea | |
| Presente | ut ego pariam | ut tū pariās | ut is, ut ea, ut id pariat | ut nōs pariāmus | ut vōs pariātis | ut eī, ut eae, ut ea pariant |
| Pretérito imperfecto | ut ego parerem | ut tū parerēs | ut is, ut ea, ut id pareret | ut nōs parerēmus | ut vōs parerētis | ut eī, ut eae, ut ea parerent |
| Pretérito perfecto | ut ego pepererim | ut tū pepererīs | ut is, ut ea, ut id pepererit | ut nōs pepererīmus | ut vōs pepererītis | ut eī, ut eae, ut ea pepererint |
| Pretérito pluscuamperfecto | ut ego peperissem | ut tū peperissēs | ut is, ut ea, ut id peperisset | ut nōs peperissēmus | ut vōs peperissētis | ut eī, ut eae, ut ea peperissent |
| Presente pasivo | ut ego pariar | ut tū pariāris, pariāre | ut is, ut ea, ut id pariātur | ut nōs pariāmur | ut vōs pariāminī | ut eī, ut eae, ut ea pariantur |
| Pretérito imperfecto pasivo | ut ego parerer | ut tū parerēris, parerēre | ut is, ut ea, ut id parerētur | ut nōs parerēmur | ut vōs parerēminī | ut eī, ut eae, ut ea parerentur |
| Modo imperativo | ||||||
| ― | (tū) | (is, ea, id) | ― | (vōs) | (eī, eae, ea) | |
| Presente | ― ― | (tū) pare | (is, ea, id) ― | ― ― | (vōs) parite | (eī, eae, ea) ― |
| Futuro | ― ― | (tū) paritō | (is, ea, id) paritō | ― ― | (vōs) paritōte | (eī, eae, ea) pariuntō |
| Presente pasivo | ― ― | (tū) parere | (is, ea, id) ― | ― ― | (vōs) pariminī | (eī, eae, ea) ― |
| Futuro pasivo | ― ― | (tū) paritor | (is, ea, id) paritor | ― ― | (vōs) ― | (eī, eae, ea) pariuntor |
| Leyenda: † arcaico, x no normativo, ■ cambio ortográfico, ■ irregularidad | ||||||
Referencias y notas
[editar]- 1 2 Michiel de Vaan. Etymological Dictionary of Latin and the Other Italic Languages. Páginas 445-446. Editorial: Leiden. Brill, 2008. ISBN: 9789004167971.
- Español
- ES:Palabras llanas
- ES:Palabras bisílabas
- ES:Rimas:a.ɾjo
- ES:Palabras provenientes del latín
- ES:Adjetivos
- ES:Lemas
- Lemas
- ES:Adjetivos regulares
- ES:Gentilicios
- ES:Sustantivos masculinos
- ES:Sustantivos
- ES:Sustantivos regulares
- Latín
- LA:Palabras esdrújulas
- LA:Palabras trisílabas
- LA:Rimas:a.ri.oː
- LA:Rimas:a.ri.o
- LA:Palabras provenientes del protoitálico
- LA:Verbos transitivos
- LA:Verbos
- LA:Lemas
- LA:Verbos de la tercera conjugación
- LA:Verbos regulares