Ir al contenido

pario

De Wikcionario, el diccionario libre
pario
pronunciación (AFI) [ˈpaɾjo]
silabación pa-rio
acentuación llana
longitud silábica bisílaba
rima a.ɾjo

Etimología 1

[editar]

Del latín Parius, del griego antiguo Πάριος, del griego antiguo Πάρος.

Adjetivo

[editar]

pario¦plural: parios¦femenino: paria¦femenino plural: parias

1
Originario, relativo a, o propio de la isla griega de Paros.
  • Uso: se emplea también como sustantivo.
  • Sinónimo: paro.
  • Ejemplo: 

    Estas palabras diciendo,
    de justo enojo movido
    más que de coraje ardiente
    ni deseo vengativo,
    entró donde en mármol pario
    pensara ver, por Lisipo,
    un ángel, si de los ojos
    no le descendiera un Nilo,
    y tras él, la roja sangre,
    por el nevado camino
    que abrió en el hermoso cuello
    con su puñal acerino.
    Juan Rufo. Obras en verso (1596). Editorial: Espasa-Calpe. Madrid, 1972.

  • Ejemplo: 

    Hierro y piedra primero, y mármol pario
    luego, y arriba mágicos metales.
    Rubén Darío. El canto errante. Página 323. Editorial: Biblioteca Cervantes Virtual. 1928. ISBN: 9788415219538.

Sustantivo masculino

[editar]

pario¦plural: parios

2
Mármol de Paros.
  • Ejemplo: 

    Praxitel, sabio y noble estatüario
    Primero de Corintio, recogía
    El oro, el bronce duro, el jaspe vario
    Del Tinaro, y de Ormuz la pedrería,
    El rojo azófar, el luciente pario,
    El verde mármol que la Etolia cria.
    Bernardo de Balbuena. El Bernardo. Editorial: Nabu Press. Ene 2014. ISBN: 9781295480999.

Véase también

[editar]

Traducciones

[editar]
Traducciones []
pario
clásico (AFI) /ˈpa.ri.oː/
eclesiástico (AFI) /ˈpa.ri.o/
silabación pa-ri-ō
acentuación esdrújula
longitud silábica trisílaba
rimas a.ri.oː, a.ri.o

Etimología 1

[editar]

Del protoitálico *per(e)i-/*par-(e)i-, y este del protoindoeuropeo *pérh₃-i-.[1] Relacionado con parō, -āre. Compárese el sánscrito pṛṇāti ("dar", "conceder") y el griego antiguo επορον (eporon) ("proveer", "dar").[1]

Verbo transitivo

[editar]
1
Dar a luz, parir.
2
Producir.
3
Engendrar, causar.
4
Procurar, adquirir, granjearse.

Conjugación

[editar]
Conjugación de pariō, parere, peperī, partum(tercera conjugación, regular) []
Formas no personales (verboides)
Infinitivo activo parere, peperisse
Infinitivo pasivo parī
Participio activo pariēns, partūrus
Participio pasivo pariendus, partus
Gerundio pariendī, pariendō, pariendum
Supino partum, partū
Formas personales
Modo indicativo
ego is, ea, id nōs vōs eī, eae, ea
Presente egopariō paris is, ea, idparit nōsparimus vōsparitis eī, eae, eapariunt
Pretérito imperfecto egopariēbam pariēbās is, ea, idpariēbat nōspariēbāmus vōspariēbātis eī, eae, eapariēbant
Futuro egopariam pariēs is, ea, idpariēt nōspariēmus vōspariētis eī, eae, eaparient
Pretérito perfecto egopeperī peperistī is, ea, idpeperit nōspeperimus vōspeperistis eī, eae, eapeperērunt, peperēre
Pretérito pluscuamperfecto egopepereram pepererās is, ea, idpepererat nōspepererāmus vōspepererātis eī, eae, eapepererant
Futuro perfecto egopepererō pepereris is, ea, idpepererit nōspepererimus vōspepereritis eī, eae, eapepererint
Presente pasivo egoparior pareris, parere is, ea, idparitur nōsparimur vōspariminī eī, eae, eapariuntur
Pretérito imperfecto pasivo egopariēbar pariēbāris, pariēbāre is, ea, idpariēbātur nōspariēbāmur vōspariēbāminī eī, eae, eapariēbantur
Futuro pasivo egopariar pariēris, pariēre is, ea, idpariētur nōspariēmur vōspariēminī eī, eae, eaparientur
Modo subjuntivo
ut ego ut tū ut is, ut ea, ut id ut nōs ut vōs ut eī, ut eae, ut ea
Presente ut egopariam ut tūpariās ut is, ut ea, ut idpariat ut nōspariāmus ut vōspariātis ut eī, ut eae, ut eapariant
Pretérito imperfecto ut egoparerem ut tūparerēs ut is, ut ea, ut idpareret ut nōsparerēmus ut vōsparerētis ut eī, ut eae, ut eaparerent
Pretérito perfecto ut egopepererim ut tūpepererīs ut is, ut ea, ut idpepererit ut nōspepererīmus ut vōspepererītis ut eī, ut eae, ut eapepererint
Pretérito pluscuamperfecto ut egopeperissem ut tūpeperissēs ut is, ut ea, ut idpeperisset ut nōspeperissēmus ut vōspeperissētis ut eī, ut eae, ut eapeperissent
Presente pasivo ut egopariar ut tūpariāris, pariāre ut is, ut ea, ut idpariātur ut nōspariāmur ut vōspariāminī ut eī, ut eae, ut eapariantur
Pretérito imperfecto pasivo ut egoparerer ut tūparerēris, parerēre ut is, ut ea, ut idparerētur ut nōsparerēmur ut vōsparerēminī ut eī, ut eae, ut eaparerentur
Modo imperativo
(tū) (is, ea, id) (vōs) (eī, eae, ea)
Presente (tū)pare (is, ea, id) (vōs)parite (eī, eae, ea)
Futuro (tū)paritō (is, ea, id)paritō (vōs)paritōte (eī, eae, ea)pariuntō
Presente pasivo (tū)parere (is, ea, id) (vōs)pariminī (eī, eae, ea)
Futuro pasivo (tū)paritor (is, ea, id)paritor (vōs) (eī, eae, ea)pariuntor
Leyenda: † arcaico, x no normativo, cambio ortográfico, irregularidad

Referencias y notas

[editar]
  1. 1 2 Michiel de Vaan. Etymological Dictionary of Latin and the Other Italic Languages. Páginas 445-446. Editorial: Leiden. Brill, 2008. ISBN: 9789004167971.