lego
| lego | |
| pronunciación (AFI) | [ˈleɣ̞o] |
| silabación | le-go |
| acentuación | llana |
| longitud silábica | bisílaba |
| rima | e.go |
Etimología 1
[editar]Del latín tardío laicus, tomado del griego antiguo λαϊκός, del griego antiguo λαός, probablemente en última instancia del protoindoeuropeo *h₁leudʰos[1], del protoindoeuropeo *h₁leudʰ-, "crecer". Compárese el doblete cultista laico, el francés lai, laïque o el portugués leigo.
Adjetivo
[editar]lego ¦ plural: legos ¦ femenino: lega ¦ femenino plural: legas
- 1 Religión
- Dicho de una persona, que no ejerce el sacerdocio ni está adscrita a ninguna orden religiosa.
- Uso: se emplea también como sustantivo masculino o femenino
- Sinónimos: laico, secular, seglar
- Ejemplo:
El dozeno caso es los religiosos que se atrevieren ministrar a clerigos o a legos el sacramento de la postrimera unçion, o el sacremento del Cuerpo de Jhesu Cristo para los comulgar, salvo a los sus familiares de casa & a los enfermos de su ospital, si lo han del previlejo del Papa, o se atrevieren a soplennizar los matrimonios que es en la iglesia bendezir los novios.Martín Pérez et al. Libro de las confesiones. Página 13. 2002.
- Ejemplo:
Este era mayor principe que auia en Castilla fuera del Rey e del infante don Enrique: e touo apoderado a Galizia desde Astorga hasta los puertos de la mar que no les auia ninguno demandado legos ni clerigos que les avia ninguno de mandado que todos no eran a su gouernacion.Anónimo. Abreviación del halconero (1517). Editorial: Hispanic Seminary of Medieval Studies. Madison, WI, 1995.
- 2 Religión
- Por extensión, dicho de un religioso católico, que no puede optar por tomar los votos de sacerdote.
- Uso: se emplea también como sustantivo masculino o femenino
- Ejemplo:
El cual, sabida la llegada de la orden y el olor de sanctidad que de sí producía, vínose una noche a la casa que de paja habían dado a los religiosos para en que se metiesen y hecha relación de su vida, rogó con gran importunidad y perseverancia que le diesen el hábito de fraile lego, en el cual entendía, con el favor de Dios, de servir toda su vida.Bartolomé de las Casas. Historia de las Indias. Página 1759. 1875.
- Ejemplo:
Entró por monge lego en uno de los monasterios antiguos cierto moço de agudo entendimiento, y por comunicar con otros monges, que eran letrados y tenían copia de libros, vino a estudiar, de modo que le pareció saber mucho, y aun otros juzgavan dél que tenía suficiencia para recibir órdenes; aunque esto no lo alcançó, porque su abad le recibió para monge lego y no quería que passasse de allí, pareciéndole altivo y presumptuoso, y por lo mismo le mandava que dexasse el estudio y sirviesse en la cozina y en la huerta.Alonso de Villegas. Fructus sanctorum y Quinta parte de Flos sanctorum ... Página 451. 1594. OCLC: 1044408922.
- 3
- Dicho de una persona, que no tiene estudios ni formación en una materia.
- Uso: se emplea también como sustantivo masculino o femenino
- Sinónimos: ignorante, profano
- Ejemplo:
Con algo de letura, una errada inteligencia de lo que se lee, y un poco de aquel entonamiento pedantesco, que llamamos ayre magistral, hay las prendas necessarias para llenar un libro de objeciones y reparos, que encantusen a infinitos simples, mayormente quando el intento es mantener al vulgo, ya literato, ya meramente lego, en las erradas máximas que heredaron de sus mayores.Benito Jerónimo Feijoo. Cartas eruditas, y curiosas, en que (por la mayor parte) se continua el designio del Teatro critico universal, impugnando, ó reduciendo á dudosas varias opiniones comunes. Página 26. 1765.
Locuciones
[editar]Véase también
[editar]Traducciones
[editar]- Alemán: [1] säkular (de); weltlich (de)
- Árabe: [1] دنياوي (ar) “dunyawiy”; علماني (ar) “ʿalmaniy”
- Mandarín: [1] 世俗 (cmn) “shìsú”; 凡 (cmn) “fán”; 塵俗 (cmn); 尘俗 (cmn) “chénsú”; 非宗教 (cmn) “fēizōngjiāo”
- Checo: [1] laický (cs); světský (cs)
- Finés: [1] maallinen (fi)
- Francés: [1] séculier (fr); laïque (fr); mondain (fr)
- Inglés: [1] lay (en)
- Italiano: [1] laico (it); secolare (it)
- Japonés: [1] 世俗 (ja) “せぞくてきな, sezokuteki-na”; 世俗 (ja) “せぞくの, sezoku-no”; 非宗教的 (ja) “ひしゅうきょうてきな, hishūkyōteki-na”
- Neerlandés: [1] wereldlijk (nl)
- Polaco: [1] laicki (pl); świecki (pl)
- Portugués: [1] laico (pt); leigo (pt)
- Ruso: [1] светский (ru) “svétskij”; мирской (ru) “mirskój”; секулярный (ru) “sekuljárnyj”
- Sueco: [1] sekulär (sv)
Etimología 2
[editar]De la marca registrada LEGO®.
Sustantivo masculino
[editar]lego ¦ plural: legos
- 1 Juegos
- Bloque de juguete con encastres que imita a un ladrillo y se usa para formar imitaciones en miniatura de diversos edificios reales.
Forma flexiva
[editar]Forma verbal
[editar]- 1
- Primera persona del singular (yo) del presente de indicativo de legar.
| lego | |
| pronunciación (AFI) | /ˈlɛ.go/ |
| silabación | le-go |
| acentuación | llana |
| longitud silábica | bisílaba |
| rima | ɛ.go |
Forma flexiva
[editar]Forma verbal
[editar]| lego | |
| clásico (AFI) | /ˈle.goː/ |
| eclesiástico (AFI) | /ˈle.go/ |
| clásico (AFI) | /ˈleː.goː/ |
| eclesiástico (AFI) | /ˈle.go/ |
| silabación | le-gō, lē-gō |
| acentuación | llana |
| longitud silábica | bisílaba |
| rimas | e.goː, eː.goː, e.go |
Etimología 1
[editar]Del protoitálico *leg-e-, y este del protoindoeuropeo *leǵ-e/o-.[2] Compárese el griego antiguo λέγω (lego) ("reunir", "contar"), el albanés mbledh ("reunir", "recoger") y tal vez también el irlandés antiguo legaid ("derretir", "destruir").[2]
Verbo transitivo
[editar]Conjugación
[editar]| Formas no personales (verboides) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Infinitivo activo | legere, lēgisse | |||||
| Infinitivo pasivo | legī | |||||
| Participio activo | legēns, lēctūrus | |||||
| Participio pasivo | legendus, lēctus | |||||
| Gerundio | legendī, legendō, legendum | |||||
| Supino | lēctum, lēctū | |||||
| Formas personales | ||||||
| Modo indicativo | ||||||
| ego | tū | is, ea, id | nōs | vōs | eī, eae, ea | |
| Presente | ego legō | tū legis | is, ea, id legit | nōs legimus | vōs legitis | eī, eae, ea legunt |
| Pretérito imperfecto | ego legēbam | tū legēbās | is, ea, id legēbat | nōs legēbāmus | vōs legēbātis | eī, eae, ea legēbant |
| Futuro | ego legam | tū legēs | is, ea, id legēt | nōs legēmus | vōs legētis | eī, eae, ea legent |
| Pretérito perfecto | ego lēgī | tū lēgistī | is, ea, id lēgit | nōs lēgimus | vōs lēgistis | eī, eae, ea lēgērunt, lēgēre |
| Pretérito pluscuamperfecto | ego lēgeram | tū lēgerās | is, ea, id lēgerat | nōs lēgerāmus | vōs lēgerātis | eī, eae, ea lēgerant |
| Futuro perfecto | ego lēgerō | tū lēgeris | is, ea, id lēgerit | nōs lēgerimus | vōs lēgeritis | eī, eae, ea lēgerint |
| Presente pasivo | ego legor | tū legeris, legere | is, ea, id legitur | nōs legimur | vōs legiminī | eī, eae, ea leguntur |
| Pretérito imperfecto pasivo | ego legēbar | tū legēbāris, legēbāre | is, ea, id legēbātur | nōs legēbāmur | vōs legēbāminī | eī, eae, ea legēbantur |
| Futuro pasivo | ego legar | tū legēris, legēre | is, ea, id legētur | nōs legēmur | vōs legēminī | eī, eae, ea legentur |
| Modo subjuntivo | ||||||
| ut ego | ut tū | ut is, ut ea, ut id | ut nōs | ut vōs | ut eī, ut eae, ut ea | |
| Presente | ut ego legam | ut tū legās | ut is, ut ea, ut id legat | ut nōs legāmus | ut vōs legātis | ut eī, ut eae, ut ea legant |
| Pretérito imperfecto | ut ego legerem | ut tū legerēs | ut is, ut ea, ut id legeret | ut nōs legerēmus | ut vōs legerētis | ut eī, ut eae, ut ea legerent |
| Pretérito perfecto | ut ego lēgerim | ut tū lēgerīs | ut is, ut ea, ut id lēgerit | ut nōs lēgerīmus | ut vōs lēgerītis | ut eī, ut eae, ut ea lēgerint |
| Pretérito pluscuamperfecto | ut ego lēgissem | ut tū lēgissēs | ut is, ut ea, ut id lēgisset | ut nōs lēgissēmus | ut vōs lēgissētis | ut eī, ut eae, ut ea lēgissent |
| Presente pasivo | ut ego legar | ut tū legāris, legāre | ut is, ut ea, ut id legātur | ut nōs legāmur | ut vōs legāminī | ut eī, ut eae, ut ea legantur |
| Pretérito imperfecto pasivo | ut ego legerer | ut tū legerēris, legerēre | ut is, ut ea, ut id legerētur | ut nōs legerēmur | ut vōs legerēminī | ut eī, ut eae, ut ea legerentur |
| Modo imperativo | ||||||
| ― | (tū) | (is, ea, id) | ― | (vōs) | (eī, eae, ea) | |
| Presente | ― ― | (tū) lege | (is, ea, id) ― | ― ― | (vōs) legite | (eī, eae, ea) ― |
| Futuro | ― ― | (tū) legitō | (is, ea, id) legitō | ― ― | (vōs) legitōte | (eī, eae, ea) leguntō |
| Presente pasivo | ― ― | (tū) legere | (is, ea, id) ― | ― ― | (vōs) legiminī | (eī, eae, ea) ― |
| Futuro pasivo | ― ― | (tū) legitor | (is, ea, id) legitor | ― ― | (vōs) ― | (eī, eae, ea) leguntor |
| Leyenda: † arcaico, x no normativo, ■ cambio ortográfico, ■ irregularidad | ||||||
Etimología 2
[editar]Verbo transitivo
[editar]Conjugación
[editar]| Formas no personales (verboides) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Infinitivo activo | lēgāre, lēgāvisse | |||||
| Infinitivo pasivo | lēgārī | |||||
| Participio activo | lēgāns, lēgātūrus | |||||
| Participio pasivo | lēgandus, lēgātus | |||||
| Gerundio | lēgandī, lēgandō, lēgandum | |||||
| Supino | lēgātum, lēgātū | |||||
| Formas personales | ||||||
| Modo indicativo | ||||||
| ego | tū | is, ea, id | nōs | vōs | eī, eae, ea | |
| Presente | ego lēgō | tū lēgās | is, ea, id lēgat | nōs lēgāmus | vōs lēgātis | eī, eae, ea lēgant |
| Pretérito imperfecto | ego lēgābam | tū lēgābās | is, ea, id lēgābat | nōs lēgābāmus | vōs lēgābātis | eī, eae, ea lēgābant |
| Futuro | ego lēgābō | tū lēgābis | is, ea, id lēgābit | nōs lēgābimus | vōs lēgābitis | eī, eae, ea lēgābunt |
| Pretérito perfecto | ego lēgāvī | tū lēgāvistī | is, ea, id lēgāvit | nōs lēgāvimus | vōs lēgāvistis | eī, eae, ea lēgāvērunt, lēgāvēre |
| Pretérito pluscuamperfecto | ego lēgāveram | tū lēgāverās | is, ea, id lēgāverat | nōs lēgāverāmus | vōs lēgāverātis | eī, eae, ea lēgāverant |
| Futuro perfecto | ego lēgāverō | tū lēgāveris | is, ea, id lēgāverit | nōs lēgāverimus | vōs lēgāveritis | eī, eae, ea lēgāverint |
| Futuro sigmático† | ego lēgāssō | tū lēgāssis | is, ea, id lēgāssit | nōs lēgāssimus | vōs lēgāssitis | eī, eae, ea lēgāssint |
| Presente pasivo | ego lēgor | tū lēgāris, lēgāre | is, ea, id lēgātur | nōs lēgāmur | vōs lēgāminī | eī, eae, ea lēgantur |
| Pretérito imperfecto pasivo | ego lēgābar | tū lēgābāris, lēgābāre | is, ea, id lēgābātur | nōs lēgābāmur | vōs lēgābāminī | eī, eae, ea lēgābantur |
| Futuro pasivo | ego lēgābor | tū lēgāberis, lēgābere | is, ea, id lēgābitur | nōs lēgābimur | vōs lēgābiminī | eī, eae, ea lēgābuntur |
| Modo subjuntivo | ||||||
| ut ego | ut tū | ut is, ut ea, ut id | ut nōs | ut vōs | ut eī, ut eae, ut ea | |
| Presente | ut ego lēgem | ut tū lēgēs | ut is, ut ea, ut id lēget | ut nōs lēgēmus | ut vōs lēgētis | ut eī, ut eae, ut ea lēgent |
| Pretérito imperfecto | ut ego lēgārem | ut tū lēgārēs | ut is, ut ea, ut id lēgāret | ut nōs lēgārēmus | ut vōs lēgārētis | ut eī, ut eae, ut ea lēgārent |
| Pretérito perfecto | ut ego lēgāverim | ut tū lēgāverīs | ut is, ut ea, ut id lēgāverit | ut nōs lēgāverīmus | ut vōs lēgāverītis | ut eī, ut eae, ut ea lēgāverint |
| Pretérito pluscuamperfecto | ut ego lēgāvissem | ut tū lēgāvissēs | ut is, ut ea, ut id lēgāvisset | ut nōs lēgāvissēmus | ut vōs lēgāvissētis | ut eī, ut eae, ut ea lēgāvissent |
| Aorista sigmático† | ut ego lēgāssim | ut tū lēgāssīs | ut is, ut ea, ut id lēgāssīt | ut nōs lēgāssīmus | ut vōs lēgāssītis | ut eī, ut eae, ut ea lēgāssint |
| Presente pasivo | ut ego lēger | ut tū lēgēris, lēgēre | ut is, ut ea, ut id lēgētur | ut nōs lēgēmur | ut vōs lēgēminī | ut eī, ut eae, ut ea lēgentur |
| Pretérito imperfecto pasivo | ut ego lēgārer | ut tū lēgārēris, lēgārēre | ut is, ut ea, ut id lēgārētur | ut nōs lēgārēmur | ut vōs lēgārēminī | ut eī, ut eae, ut ea lēgārentur |
| Modo imperativo | ||||||
| ― | (tū) | (is, ea, id) | ― | (vōs) | (eī, eae, ea) | |
| Presente | ― ― | (tū) lēgā | (is, ea, id) ― | ― ― | (vōs) lēgāte | (eī, eae, ea) ― |
| Futuro | ― ― | (tū) lēgātō | (is, ea, id) lēgātō | ― ― | (vōs) lēgātōte | (eī, eae, ea) lēgantō |
| Presente pasivo | ― ― | (tū) lēgāre | (is, ea, id) ― | ― ― | (vōs) lēgāminī | (eī, eae, ea) ― |
| Futuro pasivo | ― ― | (tū) lēgātor | (is, ea, id) lēgātor | ― ― | (vōs) ― | (eī, eae, ea) lēgantor |
| Leyenda: † arcaico, x no normativo, ■ cambio ortográfico, ■ irregularidad | ||||||
Referencias y notas
[editar]- ↑ J. P. Mallory & Douglas Q. Adams. The Oxford introduction to Proto-Indo-European and the Proto-Indo-European world. Página 266. Editorial: Oxford University Press. Oxford, 2006. ISBN: 9780199287918.
- 1 2 Michiel de Vaan. Etymological Dictionary of Latin and the Other Italic Languages. Páginas 332-333. Editorial: Leiden. Brill, 2008. ISBN: 9789004167971.
- ↑ Michiel de Vaan. Etymological Dictionary of Latin and the Other Italic Languages. Páginas 3-7. Editorial: Leiden. Brill, 2008. ISBN: 9789004167971.
- Español
- ES:Palabras llanas
- ES:Palabras bisílabas
- ES:Rimas:e.go
- ES:Palabras provenientes del latín tardío
- ES:Adjetivos
- ES:Adjetivos regulares
- ES:Religión
- ES:Palabras de marcas registradas
- ES:Sustantivos masculinos
- ES:Sustantivos
- ES:Sustantivos regulares
- ES:Juegos
- ES:Formas verbales en indicativo
- Italiano
- IT:Palabras llanas
- IT:Palabras bisílabas
- IT:Rimas:ɛ.go
- IT:Formas verbales no canónicas
- Latín
- LA:Palabras llanas
- LA:Palabras bisílabas
- LA:Rimas:e.goː
- LA:Rimas:eː.goː
- LA:Rimas:e.go
- LA:Palabras provenientes del protoitálico
- LA:Verbos transitivos
- LA:Verbos
- LA:Verbos de la tercera conjugación
- LA:Verbos regulares
- LA:Palabras endógenas
- LA:Verbos de la primera conjugación