Ir al contenido

regañar

De Wikcionario, el diccionario libre
regañar
pronunciación (AFI) [reɣ̞aˈɲaɾ]
silabación re-ga-ñar
acentuación aguda
longitud silábica trisílaba
rima aɾ

Etimología 1

[editar]

De origen incierto, posiblemente asociada con gañir y reñir.

Verbo intransitivo

[editar]
1
Expresar o advertir con reproches y en tono enojado a alguien que no se aprueba una acción y que debe abstenerse de ejecutarla.
2
Mostrar un animal, especialmente un perro, los dientes, indicando rabia o saña, sin ladrar.
3
Abrirse o henderse la corteza de ciertas frutas, tales como la castaña o la ciruela, cuando están maduras.
4
Expresar mal humor, quejas, enfado o rabia, verbalmente o a través de gestos.
5
Intercambiar sentimientos de rechazo u opiniones o pareceres opuestos con palabras o con acciones.
6
Causar ardor en la mucosa oral una bebida alcohólica de alta graduación, especialmente en personas no habituadas al consumo de alcohol.
  • Ámbito: Venezuela.
  • Uso: coloquial.

Conjugación

[editar]
Conjugación de regañar  paradigma: amar (regular) [▲▼]
Formas no personales (verboides)
Infinitivo regañar haber regañado
Gerundio regañando habiendo regañado
Participio regañado
Formas personales
Modo indicativo
yo tú vos él, ella, usted nosotros vosotros ustedes, ellos
Presente yo regaño tú regañas vos regañás él, ella, usted regaña nosotros regañamos vosotros regañáis ustedes, ellos regañan
Pretérito imperfecto yo regañaba tú regañabas vos regañabas él, ella, usted regañaba nosotros regañábamos vosotros regañabais ustedes, ellos regañaban
Pretérito perfecto yo regañé tú regañaste vos regañaste él, ella, usted regañó nosotros regañamos vosotros regañasteis ustedes, ellos regañaron
Pretérito pluscuamperfecto yo había regañado tú habías regañado vos habías regañado él, ella, usted había regañado nosotros habíamos regañado vosotros habíais regañado ustedes, ellos habían regañado
Pretérito perfecto compuesto yo he regañado tú has regañado vos has regañado él, ella, usted ha regañado nosotros hemos regañado vosotros habéis regañado ustedes, ellos han regañado
Futuro yo regañaré tú regañarás vos regañarás él, ella, usted regañará nosotros regañaremos vosotros regañaréis ustedes, ellos regañarán
Futuro compuesto yo habré regañado tú habrás regañado vos habrás regañado él, ella, usted habrá regañado nosotros habremos regañado vosotros habréis regañado ustedes, ellos habrán regañado
Pretérito anterior† yo hube regañado tú hubiste regañado vos hubiste regañado él, ella, usted hubo regañado nosotros hubimos regañado vosotros hubisteis regañado ustedes, ellos hubieron regañado
Modo condicional
yo tú vos él, ella, usted nosotros vosotros ustedes, ellos
Condicional simple yo regañaría tú regañarías vos regañarías él, ella, usted regañaría nosotros regañaríamos vosotros regañaríais ustedes, ellos regañarían
Condicional compuesto yo habría regañado tú habrías regañado vos habrías regañado él, ella, usted habría regañado nosotros habríamos regañado vosotros habríais regañado ustedes, ellos habrían regañado
Modo subjuntivo
que yo que tú que vos que él, que ella, que usted que nosotros que vosotros que ustedes, que ellos
Presente que yo regañe que tú regañes que vos regañes, regañés que él, que ella, que usted regañe que nosotros regañemos que vosotros regañéis que ustedes, que ellos regañen
Pretérito imperfecto que yo regañara, regañase que tú regañaras, regañases que vos regañaras, regañases que él, que ella, que usted regañara, regañase que nosotros regañáramos, regañásemos que vosotros regañarais, regañaseis que ustedes, que ellos regañaran, regañasen
Pretérito perfecto que yo haya regañado que tú hayas regañado que vos hayas regañado, hayás regañado que él, que ella, que usted haya regañado que nosotros hayamos regañado que vosotros hayáis regañado que ustedes, que ellos hayan regañado
Pretérito pluscuamperfecto que yo hubiera regañado, hubiese regañado que tú hubieras regañado, hubieses regañado que vos hubieras regañado, hubieses regañado que él, que ella, que usted hubiera regañado, hubiese regañado que nosotros hubiéramos regañado, hubiésemos regañado que vosotros hubierais regañado, hubieseis regañado que ustedes, que ellos hubieran regañado, hubiesen regañado
Futuro† que yo regañare que tú regañares que vos regañares que él, que ella, que usted regañare que nosotros regañáremos que vosotros regañareis que ustedes, que ellos regañaren
Futuro compuesto† que yo hubiere regañado que tú hubieres regañado que vos hubieres regañado que él, que ella, que usted hubiere regañado que nosotros hubiéremos regañado que vosotros hubiereis regañado que ustedes, que ellos hubieren regañado
Modo imperativo
― (tú) (vos) (usted) (nosotros) (vosotros) (ustedes)
Presente ― ― (tú) regaña (vos) regañá (usted) regañe (nosotros) regañemos (vosotros) regañad (ustedes) regañen
Leyenda: † arcaico, x no normativo, PART se usa más como participio, ADJ se usa más como adjetivo, ■ cambio ortográfico, ■ irregularidad

Información adicional

[editar]

Traducciones

[editar]
Traducciones [▲▼]

Gallego

[editar]
regañar
pronunciación (AFI) [re.ɣaˈɲaɾ]
variantes arregañar[1]

Etimología 1

[editar]

Si puedes, incorpórala: ver cómo.

Verbo transitivo

[editar]
1
Agrietar.[2]
  • Ejemplo: 

    A calor regañou a porta da bodega.→ El calor agrietó la puerta de la bodega.

  • Sinónimos: crebar, fender, gretar, lañar, quebrar.

Verbo intransitivo

[editar]
2
Agrietarse.[2]

Locuciones

[editar]

Conjugación

[editar]
Conjugación de regañar  paradigma: amar (regular) [▲▼]
Formas no personales (verboides)
Infinitivo regañar ter regañado
Gerundio regañando tendo regañado
Participio regañado
Formas personales
Modo infinitivo
por . eu por . tu por . ele, por . ela, por . vostede por . nós por . vós por . vostedes, por . eles, por . elas
Infinitivo simple por . eu regañar por . ti regañares por . ele, por . ela, por . vostede regañar por . nós regañarmos por . vós regañardes por . vostedes, por . eles, por . elas regañaren
Infinitivo compuesto por . eu ter regañado por . ti teres regañado por . ele, por . ela, por . vostede ter regañado por . nós termos regañado por . vós terdes regañado por . vostedes, por . eles, por . elas teren regañado
Modo indicativo
eu tu ele, ela, vostede nós vós vostedes, eles, elas
Presente eu regaño ti regañas el, el, vostede regaña nós regañamos vós regañades vostedes, eles, elas regañan
Pretérito imperfecto eu regañaba ti regañabas el, el, vostede regañaba nós regañabamos vós regañabades vostedes, eles, elas regañaban
Pretérito perfecto eu regañei ti regañaches el, el, vostede regañou nós regañamos vós regañastes vostedes, eles, elas regañaron
Pretérito pluscuamperfecto eu regañara ti regañaras el, el, vostede regañara nós regañaramos vós regañarades vostedes, eles, elas regañaran
Pretérito perfecto compuesto eu teño regañado ti tes regañado el, el, vostede ten regañado nós temos regañado vós tendes regañado vostedes, eles, elas teñen regañado
Pretérito pluscuamperfecto compuesto eu tiña regañado ti tiñas regañado el, el, vostede tiña regañado nós tiñamos regañado vós tiñades regañado vostedes, eles, elas tiñan regañado
Futuro eu regañarei ti regañarás el, el, vostede regañará nós regañaremos vós regañaredes vostedes, eles, elas regañarán
Futuro compuesto eu terei regañado ti terás regañado el, el, vostede terá regañado nós teremos regañado vós teredes regañado vostedes, eles, elas terán regañado
Pretérito anterior† eu tiven regañado ti tiveches regañado el, el, vostede tivo regañado nós tivemos regañado vós tivestes regañado vostedes, eles, elas tiveron regañado
Modo condicional
eu tu ele, ela, vostede nós vós vostedes, eles, elas
Condicional simple eu regañaría ti regañarías el, el, vostede regañaría nós regañariamos vós regañariades vostedes, eles, elas regañarían
Condicional compuesto eu tería regañado ti terías regañado el, el, vostede tería regañado nós teriamos regañado vós teriades regañado vostedes, eles, elas terían regañado
Modo subjuntivo
que eu que tu que ele, que ela, que vostede que nós que vós que vostedes, que eles, que elas
Presente que eu regañe que ti regañes que ele, que ela, que vostede regañe que nós regañemos que vós regañedes que vostedes, que eles, que elas regañen
Pretérito imperfecto que eu regañase que ti regañases que ele, que ela, que vostede regañase que nós regañásemos que vós regañásedes que vostedes, que eles, que elas regañasen
Pretérito perfecto que eu teña regañado que ti teñas regañado que ele, que ela, que vostede teña regañado que nós teñamos regañado que vós teñades regañado que vostedes, que eles, que elas teñan regañado
Pretérito pluscuamperfecto que eu tivese regañado que ti tiveses regañado que ele, que ela, que vostede tivese regañado que nós tivésemos regañado que vós tivésedes regañado que vostedes, que eles, que elas tivesen regañado
Futuro† que eu regañar que ti regañares que ele, que ela, que vostede regañar que nós regañarmos que vós regañardes que vostedes, que eles, que elas regañaren
Futuro compuesto† que eu tiver regañado que ti tiveres regañado que ele, que ela, que vostede tiver regañado que nós tivermos regañado que vós tiverdes regañado que vostedes, que eles, que elas tiveren regañado
Modo imperativo
― (tu) (vostede) (nós) (vós) (vostedes)
Presente ― ― (ti) regaña (vostede) regañe (nós) regañemos (vós) regañade (vostedes) regañen
Leyenda: † arcaico, x no normativo, PART se usa más como participio, ADJ se usa más como adjetivo, ■ cambio ortográfico, ■ irregularidad

Referencias y notas

[editar]
  1. ↑ menos recomendada
  2. 1 2 «regañar» en Dicionario da Real Academia Galega. Editorial: Real Academia Galega. Coruña, 2017. ISBN: 9788487987809.