Ir al contenido

partir

De Wikcionario, el diccionario libre
partir
pronunciación (AFI) [paɾˈt̪iɾ]
silabación par-tir
acentuación aguda
longitud silábica bisílaba
rima

Etimología 1

[editar]

Del latín partire, y este del latín pars, "parte", del protoindoeuropeo *pr̥(h₃)tis[1], en última instancia del protoindoeuropeo *ph₃r-, "dividir". Compárese el irlandés antiguo rann, "parte", el griego antiguo περάω, "vender", el lituano pir̃kti, "comprar", o el hitita pár-ši-ya-az-zi, "él divide".

Verbo transitivo

[editar]
1
Hacer divisiones en un todo, de tal modo de separarlo en partes.
  • Uso: se emplea también como pronominal: partirse.
2
En especial, cortar un todo en dos con una única división.
3
Dar a cada miembro de un grupo una parte de un todo obtenido en común.
4
Por extensión, dividir la posesión de una cosa cualquiera.
5
Por extensión, separar de acuerdo a las características o condiciones.
6
En especial, separar un grupo de abejas de una colmena para iniciar una nueva.
7
Romper la capa dura que protege algunos frutos.
8
Llevar un asunto a su fin.

Verbo intransitivo

[editar]
9
Comenzar una marcha, viaje u otro desplazamiento.
10
Computar, desarrollar o razonar desde un principio o antecedente.
11
Tomar una decisión con respecto a un asunto incierto.
12
Eufemismo por morir o fallecer.
  • Uso: por extensión

Conjugación

[editar]
Conjugación de partirparadigma: partir (regular) []
Formas no personales (verboides)
Infinitivo partir haber partido
Gerundio partiendo habiendo partido
Participio partido
Formas personales
Modo indicativo
yo vos él, ella, usted nosotros vosotros ustedes, ellos
Presente yoparto partes vospartís él, ella, ustedparte nosotrospartimos vosotrospartís ustedes, ellosparten
Pretérito imperfecto yopartía partías vospartías él, ella, ustedpartía nosotrospartíamos vosotrospartíais ustedes, ellospartían
Pretérito perfecto yopartí partiste vospartiste él, ella, ustedpartió nosotrospartimos vosotrospartisteis ustedes, ellospartieron
Pretérito pluscuamperfecto yohabía partido habías partido voshabías partido él, ella, ustedhabía partido nosotroshabíamos partido vosotroshabíais partido ustedes, elloshabían partido
Pretérito perfecto compuesto yohe partido has partido voshas partido él, ella, ustedha partido nosotroshemos partido vosotroshabéis partido ustedes, elloshan partido
Futuro yopartiré partirás vospartirás él, ella, ustedpartirá nosotrospartiremos vosotrospartiréis ustedes, ellospartirán
Futuro compuesto yohabré partido habrás partido voshabrás partido él, ella, ustedhabrá partido nosotroshabremos partido vosotroshabréis partido ustedes, elloshabrán partido
Pretérito anterior yohube partido hubiste partido voshubiste partido él, ella, ustedhubo partido nosotroshubimos partido vosotroshubisteis partido ustedes, elloshubieron partido
Modo condicional
yo vos él, ella, usted nosotros vosotros ustedes, ellos
Condicional simple yopartiría partirías vospartirías él, ella, ustedpartiría nosotrospartiríamos vosotrospartiríais ustedes, ellospartirían
Condicional compuesto yohabría partido habrías partido voshabrías partido él, ella, ustedhabría partido nosotroshabríamos partido vosotroshabríais partido ustedes, elloshabrían partido
Modo subjuntivo
que yo que tú que vos que él, que ella, que usted que nosotros que vosotros que ustedes, que ellos
Presente que yoparta que túpartas que vospartas, partás que él, que ella, que ustedparta que nosotrospartamos que vosotrospartáis que ustedes, que ellospartan
Pretérito imperfecto que yopartiera, partiese que túpartieras, partieses que vospartieras, partieses que él, que ella, que ustedpartiera, partiese que nosotrospartiéramos, partiésemos que vosotrospartierais, partieseis que ustedes, que ellospartieran, partiesen
Pretérito perfecto que yohaya partido que túhayas partido que voshayas partido que él, que ella, que ustedhaya partido que nosotroshayamos partido que vosotroshayáis partido que ustedes, que elloshayan partido
Pretérito pluscuamperfecto que yohubiera partido, hubiese partido que túhubieras partido, hubieses partido que voshubieras partido, hubieses partido que él, que ella, que ustedhubiera partido, hubiese partido que nosotroshubiéramos partido, hubiésemos partido que vosotroshubierais partido, hubieseis partido que ustedes, que elloshubieran partido, hubiesen partido
Futuro que yopartiere que túpartieres que vospartieres que él, que ella, que ustedpartiere que nosotrospartiéremos que vosotrospartiereis que ustedes, que ellospartieren
Futuro compuesto que yohubiere partido que túhubieres partido que voshubieres partido que él, que ella, que ustedhubiere partido que nosotroshubiéremos partido que vosotroshubiereis partido que ustedes, que elloshubieren partido
Modo imperativo
(tú) (vos) (usted) (nosotros) (vosotros) (ustedes)
Presente (tú)parte (vos)partí (usted)parta (nosotros)partamos (vosotros)partid (ustedes)partan
Leyenda: † arcaico, x no normativo, PART se usa más como participio, ADJ se usa más como adjetivo, cambio ortográfico, irregularidad

Locuciones

[editar]

Refranes

[editar]

Información adicional

[editar]

Véase también

[editar]

Traducciones

[editar]
Traducciones []

Asturiano

[editar]
partir
pronunciación (AFI) [paɾˈt̪iɾ]
silabación par-tir
acentuación aguda
longitud silábica bisílaba
rima

Etimología

[editar]

Si puedes, incorpórala: ver cómo.

Verbo transitivo

[editar]
1
Partir.

Verbo intransitivo

[editar]
2
Partir.

Conjugación

[editar]
Conjugación de partirparadigma: partir (regular) []
Formas no personales (verboides)
Infinitivo partir
Gerundio partiendo
Participio partío
Formas personales
Modo indicativo
yo tu él, vusté nós vós ellos
Presente yoparto tupartes él, elli, (v)ustéparte nosotrospartimos vosotrospartís (v)ustedes, ellosparten
Pretérito imperfecto yopartía tupartíes él, elli, (v)ustépartía nosotrospartíamos, partíemos vosotrospartíais, partíeis (v)ustedes, ellospartíen
Pretérito perfecto yopartí tupartiesti, partisti él, elli, (v)ustépartió nosotrospartiemos, partimos vosotrospartiestis, partistis (v)ustedes, ellospartieron
Pretérito pluscuamperfecto yopartiera, partiere tupartieras, partieres él, elli, (v)ustépartiera, partiere nosotrospartiéramos, partiéremos vosotrospartierais, partiereis (v)ustedes, ellospartieran, partieren
Modo potencial
yo tu él, vusté nos vos ellos
Futuro yopartiré tupartirás él, elli, (v)ustépartirá nosotrospartiremos vosotrospartiréis (v)ustedes, ellospartirán
Condicional simple yopartiría tupartirías él, elli, (v)ustépartiría nosotrospartiríamos, partiríemos vosotrospartiríais, partiríeis (v)ustedes, ellospartiríen
Modo subjuntivo
que yo que tu qu'él, que vusté que nos que vos qu'ellos
Presente que yoparta que tupartas que él, que elli, (v)ustéparta que nosotrospartamos que vosotrospartáis que (v)ustedes, ellospartan
Pretérito que yopartiera, partiere que tupartieras, partieres que él, que elli, (v)ustépartiera, partiere que nosotrospartiéramos, partiéremos que vosotrospartierais, partiereis que (v)ustedes, ellospartieran, partieren
Modo imperativo
(tu) (vusté) (nosotros) (vosotros) (vustedes)
Presente (tu)parti ((v)usté)parta (nosotros)partamos (vosotros)partíi ((v)ustedes)partan
Leyenda: † arcaico, x no normativo, PART se usa más como participio, ADJ se usa más como adjetivo, cambio ortográfico, irregularidad
partir
central (AFI) [pərˈti]
valenciano (AFI) [paɾˈtiɾ]
baleárico (AFI) [pərˈti]
acentuación aguda
longitud silábica bisílaba

Etimología 1

[editar]

Del latín partire, y este de pars, "parte", del protoindoeuropeo *pr̥(h₃)tis, en última instancia de la raíz *ph₃r-, "dividir".

Verbo intransitivo

[editar]
1
Partir, marchar, irse.
2
Partir, comenzar.
3
Salir.
4
Morir.

Verbo transitivo

[editar]
5
Partir, dividir, hender.
6
Partir, quebrar, romper.
7
Partir, repartir.
partir
pronunciación (AFI) [paʁ.tiʁ]
longitud silábica bisílaba
rima

Etimología 1

[editar]

Del francés medio partir, y este del antiguo partir, a su vez del latín partire, y este de pars, "parte", del protoindoeuropeo *pr̥(h₃)tis, en última instancia de la raíz *ph₃r-, "dividir".

Verbo intransitivo

[editar]
1
Partir, marchar, irse.
2
Partir, comenzar.
3
Salir.
4
Morir.
  • Uso: eufemismo

Gallego

[editar]
partir
pronunciación (AFI) [paɾˈt̪iɾ]
silabación par-tir
acentuación aguda
longitud silábica bisílaba
rima

Etimología 1

[editar]

Del latín partire, y este de pars, "parte", del protoindoeuropeo *pr̥(h₃)tis, en última instancia de la raíz *ph₃r-, "dividir".

Verbo transitivo

[editar]
1
Partir, dividir, hender.
2
Partir, repartir.

Conjugación

[editar]
Conjugación de partirparadigma: partir (regular) []
Formas no personales (verboides)
Infinitivo partir ter partido
Gerundio partindo tendo partido
Participio partido
Formas personales
Modo infinitivo
por . eu por . tu por . ele, por . ela, por . vostede por . nós por . vós por . vostedes, por . eles, por . elas
Infinitivo simple por . eupartir por . tipartires por . ele, por . ela, por . vostedepartir por . nóspartirmos por . vóspartirdes por . vostedes, por . eles, por . elaspartiren
Infinitivo compuesto por . euter partido por . titeres partido por . ele, por . ela, por . vostedeter partido por . nóstermos partido por . vósterdes partido por . vostedes, por . eles, por . elasteren partido
Modo indicativo
eu tu ele, ela, vostede nós vós vostedes, eles, elas
Presente euparto tipartes el, el, vostedeparte nóspartimos vóspartides vostedes, eles, elasparten
Pretérito imperfecto eupartía tipartías el, el, vostedepartía nóspartiamos vóspartiades vostedes, eles, elaspartían
Pretérito perfecto eupartín tipartiches el, el, vostedepartiu nóspartimos vóspartistes vostedes, eles, elaspartiron
Pretérito pluscuamperfecto eupartira tipartiras el, el, vostedepartira nóspartiramos vóspartirades vostedes, eles, elaspartiran
Pretérito perfecto compuesto euteño partido tites partido el, el, vostedeten partido nóstemos partido vóstendes partido vostedes, eles, elasteñen partido
Pretérito pluscuamperfecto compuesto eutiña partido titiñas partido el, el, vostedetiña partido nóstiñamos partido vóstiñades partido vostedes, eles, elastiñan partido
Futuro eupartirei tipartirás el, el, vostedepartirá nóspartiremos vóspartiredes vostedes, eles, elaspartirán
Futuro compuesto euterei partido titerás partido el, el, vostedeterá partido nósteremos partido vósteredes partido vostedes, eles, elasterán partido
Pretérito anterior eutiven partido titiveches partido el, el, vostedetivo partido nóstivemos partido vóstivestes partido vostedes, eles, elastiveron partido
Modo condicional
eu tu ele, ela, vostede nós vós vostedes, eles, elas
Condicional simple eupartiría tipartirías el, el, vostedepartiría nóspartiriamos vóspartiriades vostedes, eles, elaspartirían
Condicional compuesto eutería partido titerías partido el, el, vostedetería partido nósteriamos partido vósteriades partido vostedes, eles, elasterían partido
Modo subjuntivo
que eu que tu que ele, que ela, que vostede que nós que vós que vostedes, que eles, que elas
Presente que euparta que tipartas que ele, que ela, que vostedeparta que nóspartamos que vóspartades que vostedes, que eles, que elaspartan
Pretérito imperfecto que eupartise que tipartises que ele, que ela, que vostedepartise que nóspartísemos que vóspartísedes que vostedes, que eles, que elaspartisen
Pretérito perfecto que euteña partido que titeñas partido que ele, que ela, que vostedeteña partido que nósteñamos partido que vósteñades partido que vostedes, que eles, que elasteñan partido
Pretérito pluscuamperfecto que eutivese partido que titiveses partido que ele, que ela, que vostedetivese partido que nóstivésemos partido que vóstivésedes partido que vostedes, que eles, que elastivesen partido
Futuro que eupartir que tipartires que ele, que ela, que vostedepartir que nóspartirmos que vóspartirdes que vostedes, que eles, que elaspartiren
Futuro compuesto que eutiver partido que titiveres partido que ele, que ela, que vostedetiver partido que nóstivermos partido que vóstiverdes partido que vostedes, que eles, que elastiveren partido
Modo imperativo
(tu) (vostede) (nós) (vós) (vostedes)
Presente (ti)parte (vostede)parta (nós)partamos (vós)partide (vostedes)partan
Leyenda: † arcaico, x no normativo, PART se usa más como participio, ADJ se usa más como adjetivo, cambio ortográfico, irregularidad

Forma flexiva

[editar]

Forma verbal

[editar]
1
Primera persona del singular (eu) del futuro de subjuntivo de partir.
  • Uso: anticuado.
2
Tercera persona del singular (ela, el; vostede, 2ª pers.) del futuro de subjuntivo de partir.
  • Uso: anticuado.
3
Primera persona del singular (eu) del infinitivo conjugado de partir.
4
Tercera persona del singular (ela, el; vostede, 2ª pers.) del infinitivo conjugado de partir.

Occitano

[editar]
partir
pronunciación falta agregar

Etimología 1

[editar]

Del latín partire, y este de pars, "parte", del protoindoeuropeo *pr̥(h₃)tis, en última instancia de la raíz *ph₃r-, "dividir".

Verbo intransitivo

[editar]
1
Partir, marchar, irse.
partir
brasilero (AFI) /paʁˈt͡ʃiʁ/
europeo (AFI) /pɐɾˈtiɾ/
silabación par-tir
acentuación aguda
longitud silábica bisílaba
rimas ,

Etimología 1

[editar]

Del latín partire, y este de pars, "parte", del protoindoeuropeo *pr̥(h₃)tis, en última instancia de la raíz *ph₃r-, "dividir".

Verbo intransitivo

[editar]
1
Partir, marchar, irse.
2
Salir.
3
Temblar.

Verbo transitivo

[editar]
4
Partir, dividir, hender.
5
Partir, distribuir, repartir.

Conjugación

[editar]
Conjugación de partirparadigma: partir (regular) []
Formas no personales (verboides)
Infinitivo partir ter partido
Gerundio partindo tendo partido
Participio partido
Formas personales
Modo infinitivo
por eu por tu por ele, por ela, por você por nós por vós por vocês, por eles, por elas
Infinitivo simple por eupartir por tupartires por ele, por ela, por vocêpartir por nóspartirmos por vóspartirdes por vocês, por eles, por elaspartirem
Infinitivo compuesto por euter partido por tuteres partido por ele, por ela, por vocêter partido por nóstermos partido por vósterdes partido por vocês, por eles, por elasterem partido
Modo indicativo
eu tu ele, ela, você nós vós vocês, eles, elas
Presente euparto tupartes ele, ela, vocêparte nóspartimos vóspartis vocês, eles, elaspartem
Pretérito imperfecto eupartia tupartias ele, ela, vocêpartia nóspartíamos vóspartíeis vocês, eles, elaspartiam
Pretérito perfecto euparti tupartiste ele, ela, vocêpartiu nóspartimos vóspartistes vocês, eles, elaspartiram
Pretérito pluscuamperfecto eupartira tupartiras ele, ela, vocêpartira nóspartíramos vóspartíreis vocês, eles, elaspartiram
Pretérito perfecto compuesto eutenho partido tutens partido ele, ela, vocêtem partido nóstemos partido vóstendes partido vocês, eles, elastêm partido
Pretérito pluscuamperfecto compuesto eutinha partido tutinhas partido ele, ela, vocêtinha partido nóstínhamos partido vóstínheis partido vocês, eles, elastinham partido
Futuro eupartirei tupartirás ele, ela, vocêpartirá nóspartiremos vóspartireis vocês, eles, elaspartirão
Futuro compuesto euterei partido tuterás partido ele, ela, vocêterá partido nósteremos partido vóstereis partido vocês, eles, elasterão partido
Pretérito anterior eutive partido tutiveste partido ele, ela, vocêteve partido nóstivemos partido vóstivestes partido vocês, eles, elastiveram partido
Modo condicional
eu tu ele, ela, você nós vós vocês, eles, elas
Condicional simple eupartiria tupartirias ele, ela, vocêpartiria nóspartiríamos vóspartiríeis vocês, eles, elaspartiriam
Condicional compuesto euteria partido tuterias partido ele, ela, vocêteria partido nósteríamos partido vósteríeis partido vocês, eles, elasteriam partido
Modo subjuntivo
que eu que tu que ele, que ela, que você que nós que vós que vocês, que eles, que elas
Presente que euparta que tupartas que ele, que ela, que vocêparta que nóspartamos que vóspartais que vocês, que eles, que elaspartam
Pretérito imperfecto que eupartisse que tupartisses que ele, que ela, que vocêpartisse que nóspartíssemos que vóspartísseis que vocês, que eles, que elaspartissem
Pretérito perfecto que eutenha partido que tutenhas partido que ele, que ela, que vocêtenha partido que nóstenhamos partido que vóstenhais partido que vocês, que eles, que elastenham partido
Pretérito pluscuamperfecto que eutivesse partido que tutivesses partido que ele, que ela, que vocêtivesse partido que nóstivéssemos partido que vóstivésseis partido que vocês, que eles, que elastivessem partido
Futuro que eupartir que tupartires que ele, que ela, que vocêpartir que nóspartirmos que vóspartirdes que vocês, que eles, que elaspartirem
Futuro compuesto que eutiver partido que tutiveres partido que ele, que ela, que vocêtiver partido que nóstivermos partido que vóstiverdes partido que vocês, que eles, que elastiverem partido
Modo imperativo
(tu) (você) (nós) (vós) (vocês)
Presente (tu)parte (você)parta (nós)partamos (vós)parti (vocês)partam
Leyenda: † arcaico, x no normativo, PART se usa más como participio, ADJ se usa más como adjetivo, cambio ortográfico, irregularidad

Referencias y notas

[editar]
  1. J. P. Mallory & Douglas Q. Adams. The Oxford introduction to Proto-Indo-European and the Proto-Indo-European world. Editorial: Oxford University Press. Oxford, 2006. ISBN: 9780199287918.